Thật ra, mình học tiếng Trung để làm gì?

Hay: Chúng ta có thể tìm động lực từ đâu để học một ngoại ngữ mới?

Câu trả lời đơn giản, dễ hiểu, thường gặp là: phục vụ công việc, tìm cơ hội mới, tăng cường năng lực để có sức cạnh tranh cao hơn, thích xem phim nghe nhạc đi du lịch… Mình cũng đã bắt đầu học ngoại ngữ thứ hai là tiếng Trung từ một vài trong số các lý do phổ biến này và đến bây giờ vẫn đúng.

Nhưng điều thú vị là theo thời gian, sau khi trải nghiệm việc học, bắt đầu biết thêm nhiều từ vựng, đọc được nghe được nhiều nội dung bằng tiếng Trung hơn và tự khám phá được về chính mình khi học tập, động lực của mình đã có thay đổi.

Hóa ra, động lực thực sự có thể sinh ra từ quá trình thay vì mãi bám vào lý do ban đầu. Hay nói cách khác, bạn có thể cứ bắt tay vào học để tìm động lực thay vì ngược lại.

Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ với bạn những niềm vui, sự hứng thú đã xuất hiện trong hành trình vừa qua khi mình đi từ số không về tiếng Trung tới hiện tại khi đang học HSK4.

Học tiếng Trung và thấy mình… giỏi tiếng Anh hơn mình tưởng

Mình hiện dùng tiếng Anh thường xuyên trong công việc, có IELTS 6.5, từng học MBA hoàn toàn bằng tiếng Anh với thầy cô từ Mỹ sang. Nhưng có một suy nghĩ đã ăn sâu trong tiềm thức của mình: mình biết rất ít về tiếng Anh. Rất rất ít. Không đáng kể. Cố lắm mới dùng được tạm tạm như bây giờ.

Nhưng khi học tiếng Trung, đã qua tới gần một năm, thực tế mình đã học được khá nhiều nhưng kỳ lạ là học mãi vẫn thấy đó là các từ mới mà nếu so sánh ngang sang tiếng Anh thì đều là các từ đã rất quen thuộc với mình. Giống như hai hành trình độc lập, bên này mải miết đi rất lâu, vẫn thấy ở trình độ quá dễ dàng so với hành trình bên cạnh.

Điều đó làm mình khá ngạc nhiên. À, thì ra mình biết nhiều từ, nhiều cách dùng ngữ pháp của tiếng Anh thật. Cùng một đoạn văn, mình có thể nói ngay lập tức bằng tiếng Anh mà không cần dịch trong đầu từ Việt sang Anh, nghĩa là đã thành phản xạ, nhưng trong tiếng Trung mình vẫn đang mò mẫm từng từ.

Quá trình tới hai mươi năm học tiếng Anh, dù ì ạch, có lúc bế tắc, rất nhiều năm như dậm chân tại chỗ và không thể sử dụng, hóa ra thực sự như những giọt nước nhỏ bền bỉ âm thầm mà mình không nhận ra. Vất vả với tiếng Trung lại khiến mình cảm nhận rõ nỗ lực đã đổ vào tiếng Anh nhiều như thế nào và đáng ghi nhận ra sao.

Giờ mong muốn của mình trước mắt là làm sao dùng được tiếng Trung ở trình độ như với tiếng Anh hiện tại, ấy thế mà thật xa xôi, chắc chắn còn cần rất nhiều công sức.

Khi nào đạt được HSK5 như dự định, mình sẽ quay trở lại tập trung vào tiếng Anh để nâng cao trình độ. Có lẽ tới lúc ấy, mình sẽ yêu tiếng Anh hơn bây giờ.

Điều kỳ diệu của những mảnh ghép nhỏ

Khi bắt đầu học điều gì đó mới, như một lĩnh vực chuyên môn, một chứng chỉ quốc tế, một ngoại ngữ, chúng ta đều có cảm giác… ngụp lặn. Cái gì cũng không biết, động vào đâu cũng thấy mới, trước mắt là mênh mông kiến thức không biết đâu là bờ và bao giờ mới học xong để hiểu được chúng.

Mình rất quen thuộc với cảm giác này. Và mình hiểu, thời gian sẽ giúp mình.

Ngày trước mình có một thú vui là mua những bức tranh lắp ghép hàng trăm, thậm chí hàng nghìn mảnh về và tỉ mẩn ghép lại. Ban đầu mình sẽ nhìn theo từng mảng lớn ví dụ: khu vực bầu trời, khu vực thảm cỏ, khu vực con đường, ngôi nhà… Khi ấy, mình chỉ nhìn được vào đại thể, mỗi mảnh ghép có màu xanh da trời sẽ ở khu vực nào, mảnh màu xanh lá sẽ ở khu vực nào. Mỗi mảnh ghép đều chưa nói lên điều gì cả, dù mình đã ghép được tới một phần mười đi nữa vẫn chẳng đâu vào đâu.

Nhưng rồi sẽ tới một lúc, mọi thứ bắt đầu hiện lên có ý nghĩa. Gặp một mảnh ghép mới, mình dễ dàng tìm thấy kết nối của nó với những mảnh ghép khác và nhanh chóng đặt nó vào đúng chỗ.

Học ngoại ngữ hay bất cứ thứ gì mới cũng vậy. Ban đầu sẽ rất mông lung, cảm giác kiến thức mới là vô hạn, đúng sai như thế nào mình cũng không biết. Nhưng rồi sẽ tới lúc những mảnh ghép nhỏ ấy tạo nên ý nghĩa. Sẽ tới lúc bạn nhìn vào và hiểu những gì mình đã và đang làm. Sẽ tới lúc bạn cảm nhận được sự khác biệt giữa trước và sau thay vì cứ học mà như không hiểu gì.

Điều người khác làm được nghĩa là mình cũng sẽ có khả năng làm được. Về cơ bản, không tồn tại phương pháp tốt nhất để học nên không cần thiết đi tìm và xác định cách nào tốt nhất hoặc phù hợp nhất để bắt đầu. Ngay cả những người đúc kết được cách học cũng là điều chỉnh sau thời gian dài, và cách đó cũng chỉ hợp với chính họ.

Không có chân lý duy nhất nào ở đây, ngoại trừ sự bền bỉ và niềm tin vào một bức tranh được tạo thành bởi vô vàn mảnh ghép sẽ thành hình sau thời gian.

Niềm tự hào với bản thân bởi biết mình đang nỗ lực

Ban đầu mình học tiếng Trung vì nhu cầu công việc do ngành của mình bắt đầu có những dự án và khách hàng sử dụng tiếng Trung thay vì chỉ tiếng Anh như trước. Nhưng lâu dần, niềm vui lớn nhất của mình khi học không phải vì mong ngóng tới lúc làm được nhiều công việc hơn, được ghi nhận hơn, hoặc có thể nhận được mức lương cao hơn mà là cảm giác tự hào với chính mình.

Mỗi ngày, khi học xong từ mới, đọc xong đoạn văn, nghe xong bài tập như đã định, mình thấy thích thú lắm. Hóa ra, chẳng cần ai ghi nhận, bởi vì sự ghi nhận quan trọng nhất là từ chính bản thân mình. Dù mỗi ngày chỉ học thêm năm từ mới, mình vẫn biết là mình đang cố gắng.

Có ngày công việc không bận, tối về không quá mệt, mình học được nhiều. Có ngày túi bụi quá, mình chỉ làm được đúng một việc là mở ứng dụng ra học từ mới khoảng mười lăm phút, nhưng mình không thể bỏ không học chút nào.

Càng học, mình lại càng cảm thấy tiếng Trung nhiều điều thú vị, thú vị hơn nữa là à hóa ra mình học được thật này, mình đọc được bài viết tiếng Trung thật này, mình nghe hiểu luôn cả một đoạn nữa này.

Vì niềm vui và động lực đến từ quá trình như thế này, mà mục tiêu học tiếng Trung của mình đã thay đổi so với lúc đầu. Năm ngoái khi bắt tay vào học, mình chỉ định đạt được HSK4, giao tiếp cơ bản là ổn rồi vì thực tế bằng đó là đủ để làm khá nhiều thứ trong công việc của mình. Nhưng tới hiện tại, mình nghĩ sau HSK4 mình sẽ tiếp tục với HSK5, và biết đâu đấy, HSK6.

—

Mỗi hành trình học tập đều là một lần thử thách bản thân, nhưng thực ra cũng là để tìm thấy niềm vui cuộc sống và sự tiến bộ về năng lực. Việc mình học tiếng Trung cũng không ngoại lệ. Tới giờ mình đã học được mười tháng rồi và vẫn đang tiếp tục. Hy vọng cuối năm nay mình sẽ đạt được mục tiêu HSK4 và tiếp tục với những trình độ cao hơn nữa.

Tới bây giờ, câu trả lời của mình với câu hỏi “Thực ra, mình học tiếng Trung để làm gì?” đã thay đổi. Không còn là học vì công việc, vì thu nhập, vì cơ hội nữa. Mình học, vì mình thấy vui với sự học ấy, vì tiếng Trung thực sự rất hay, và vì niềm tự hào mình đặt vào bản thân mỗi ngày nỗ lực.

Dạo này, bạn có đang học hoặc có ý định học gì mới không? Nếu được, hãy chia sẻ cho mình ở phần bình luận hoặc qua email touyen.mentor@gmail.com nhé.

Chúc bạn một ngày vui!

Tố Uyên.