Làm sao để đọc được nhiều sách hơn?

Những cuốn sách truyền cảm hứng dành cho phụ nữ

Kinh nghiệm để tìm ra những cuốn sách phù hợp

Ba bộ truyện cùng tôi lớn lên

Ba cuốn sách quan trọng nhất tôi đã đọc năm 2022

Tôi đã thay đổi tư duy đọc sách như thế nào?

Chuyện viết blog:

Mình đã trở lại sau nửa năm “bế quan”

Kỷ niệm một năm viết blog, lạc lối và trở lại

Cần và đủ để bước ra sáng tạo nội dung

Blog In Metime được thiết kế như thế nào?

Vì sao mình viết blog In Metime?

Mình không vội vã, mình chỉ... nhiều việc quá. Bài viết gần nhất trên blog là "Nhìn lại 2024", giờ đã qua tới hơn nửa năm rồi. Lý do của sự mất tích tạm thời này là vì mình quá bận.

Đó là công việc chính, nơi mình đã và vẫn đang "ngập lụt" để dẫn dắt một bộ phận phải quản trị tất cả các dự án của công ty, con số lên tới vài trăm dự án với doanh thu tính bằng nghìn tỷ. Thật sự quá khó với mình, ngay từ khi bắt đầu và tới tận hôm nay sau gần hai năm.

Đó là việc học hành của Bông Khoai, khi hai bạn vừa lên lớp 4 và lớp 8, kiến thức nhiều, bắt đầu bước vào lộ trình chuẩn bị vững vàng cho mốc chuyển cấp. Ngoài việc cùng bố các bạn chăm sóc con, đưa đón đi học, mình còn có một công việc rất nghiêm túc là "gia sư môn toán" cho hai bạn. Việc này chiếm phần lớn thời gian ngoài công ty của mình.

Đó là việc mình học tiếng Trung. Trời ơi là khó! Học một ngôn ngữ mới quả thật luôn là thử thách kinh khủng. Mình cần mẫn tới hơn nửa năm nay rồi mới đang loanh quanh đầu HSK4. Có nhiều điều thú vị thật, nhưng học một cách nghiêm chỉnh thì thực sự hại não.

Nhìn lại, đây đúng là ba điều quan trọng nhất mà mình ưu tiên trong thời gian vừa rồi. Mình vẫn luôn nghĩ về In Metime, và biết rằng rồi sẽ trở lại, nhưng chỉ khi đã đưa ba điều trên vào guồng tạm ổn.

Mình nghĩ, thời điểm đó đã tới rồi. Mình sẽ trở lại với một bài viết mới trên blog In Metime, có lẽ chỉ trong vài ngày tới. Nếu bạn quan tâm, có thể đăng ký email trên In Metime chấm com để nhận được sớm nhất.

Không vội vã, chỉ là mỗi ngày đều nỗ lực, chầm chậm bước những ngày quý giá trong cuộc đời... Hẹn gặp bạn với những con chữ bình yên!

Bài viết ngắn này là lời chào nho nhỏ mình gửi tới bạn, để hẹn bạn trong một bài viết thực sự sẽ sớm được đăng.

Chúc bạn một ngày vui!

Tố Uyên.

Subscribe now

Chúng ta sẽ bỏ qua những băn khoăn kiểu: Đọc nhanh, nhiều nhưng không đọng lại được gì thì sao? Đọc ít, chậm nhưng sẽ ghi nhớ và tư duy được sâu hơn sẽ tốt hơn chứ? Đọc bao nhiêu không quan trọng, quan trọng là ứng dụng được gì?…

Sở dĩ mình không bàn tới các câu hỏi trên ở đây vì một số lý do:

• Đọc nhanh hay chậm là do tốc độ của mỗi người, đọc càng nhiều tốc độ càng tăng, tức là đọc nhanh là kỹ năng chứ không phải mặc định nhanh là ẩu, chậm là chắc;

• Những người băn khoăn “đọc nhiều nhưng không đọng lại gì”, “đọc nhưng không áp dụng được thì đọc làm gì”… mình thấy hầu hết là người không đọc sách. Những người đọc nhiều mà mình biết không có ai có băn khoăn này, họ chỉ đơn giản là ngày nào cũng đọc, mê mải đọc.

• Có rất nhiều thứ cần số lượng trước rồi mới có chất lượng, đọc sách là một trong số đó. Nếu cả năm chỉ đọc một cuốn sách, dù bạn chọn lọc kỹ tới đâu cũng hiếm khi cuốn sách đó có thể mang lại thay đổi gì tích cực. Ngược lại, nếu một năm bạn đọc một trăm cuốn sách, tư duy và hiểu biết của bạn chắc chắn thay đổi rất nhiều, dù có thể bạn không xác định được cụ thể cuốn sách nào đã làm mình biến đổi nhiều nhất.

Bản thân mình thường rơi vào trạng thái: Có quá nhiều sách muốn đọc, đọc một cuốn lại thấy nảy ra thêm vài cuốn muốn nghiên cứu tiếp. Do đó trong bài viết này mình muốn bàn luận về một số bí quyết, thói quen, và các “mẹo” để đọc được nhiều sách hơn.

1. Cần ưu tiên cho sách, thay vì các kênh thông tin

Những gì chúng ta đọc, nghe, xem đều gọi là dữ liệu. Nhưng các kênh báo chí, tin ngắn trên mạng xã hội là THÔNG TIN. Ngược lại, các bài blog, video Youtube nội dung sâu có lượng thông tin ít hơn, thiên về đúc kết tri thức. Đặc biệt, sách chính là loại hình “đầu vào” chất lượng nhất.

Một dòng trạng thái trên mạng xã hội chỉ tốn năm phút, thậm chí một phút để viết. Không ai kiểm chứng tính đúng đắn. Một bài báo trên Internet có thể được đầu tư chất xám để phân tích về một vấn đề sâu sắc, nhưng phần nhiều lại chỉ là các tin tức giật gân và nhanh chóng lỗi thời chỉ sau vài ngày.

Ngược lại, mỗi cuốn sách thường được đúc kết từ nhiều năm nghiên cứu, thực hành của tác giả. Nội dung của sách rất sâu sắc, bàn kỹ về một vấn đề, được kiểm duyệt qua nhiều bước mới xuất bản.

Nếu bạn có băn khoăn, thắc mắc về điều gì đó, dù bạn đọc bao nhiêu dòng trạng thái trên mạng xã hội, bao nhiêu bài báo cũng khó hiểu thấu được đủ sâu để trở thành trí thức của mình và bắt đầu hành động. Nhưng có thể chỉ với một hoặc một vài cuốn sách của những chuyên gia trong lĩnh vực đó, bạn đã trang bị cho mình những hiểu biết cốt lõi nhất để chuyển hóa thành tư duy, hành động, hoặc biết hướng đúng đắn để tìm hiểu nhiều hơn nữa.

Tóm lại, thời gian của chúng ta có hạn, nhất là khi phải dành phần lớn cho gia đình, công việc và những nhu cầu cá nhân khác. Những khung thời gian hiếm hoi có được, thay vì danh để lướt từ mạng xã hội này sang mạng xã hội khác, đọc các thông tin có vẻ hay ho thú vị nhưng phần lớn là “tin rác”, thông tin chứ không phải tri thức, nếu dành để đọc sách chúng ta sẽ thu nhặt được rất nhiều kiến thức.

Chỉ có như vậy, thời gian mới thực sự là thời gian, là tài nguyên quý giá nhất chúng ta có.

2. Kết hợp sách giấy, sách điện tử, sách nói

Trước đây mình khá “bảo thủ” về lựa chọn loại hình sách. Mình trung thành với sách giấy vì cảm giác dễ dàng khi lật qua lật lại, niềm vui khi có một cuốn sách mới, nhiều cảm hứng đọc, thuận tiện để ghi chú.

Những điều này vẫn đúng ở hiện tại. Tuy nhiên, không phải lúc nào mình cũng có thể mở ra một cuốn sách giấy và đọc. Nếu chỉ đọc sách giấy, mình sẽ không tận dụng được những khoảng thời gian di chuyển, ngồi trên xe bus, chờ đợi ở đâu đó hoặc đang làm việc nhà.

Sau này, khi quyết tâm thử nghiệm, “mở lòng” với hình thức sách điện tử và sách nói, mình dần quen và phải thừa nhận rằng chúng giúp mình tận dụng thời gian tốt hơn nhiều.

Hiện tại, mình kết hợp cả ba hình thức: Sách giấy, sách điện tử (đọc trên kindle, điện thoại, máy tính), và sách nói. Lợi ích quan trọng nhất của việc kết hợp này là giúp mình luôn có việc để làm, đọc sách hoặc nghe sách bất cứ khi nào có thời gian rảnh thay vì vô thức lướt điện thoại.

Mở điện thoại lướt lướt sẽ rất nhanh trôi qua một tiếng, thậm chí nhiều tiếng đồng hồ mà chúng ta thậm chí không cảm nhận được thời gian trôi đi. Thời gian đó để dành cho vài chục trang sách chắc chắn hữu ích hơn nhiều. Mình chưa biết sẽ học được điều gì từ những trang sách ấy, nhưng ít nhất hành động này sẽ giúp mình không sa đà vào thông tin và nội dung ngắn trên Internet, ít bị phân tâm hoặc căng thẳng hơn, và nuôi dưỡng thói quen đọc sách.

3. Có định mức tối thiểu đọc sách mỗi ngày

Kỳ vọng quá lớn dẫn tới… không làm gì cả. Đây là vấn đề chúng mình thường vướng phải đối với việc đọc sách. Ví dụ: Đặt ra mục tiêu mỗi ngày đọc sách một giờ. Nhưng hôm đó có công việc đột xuất nên tối muộn mới xong, nhìn đồng hồ thấy chỉ còn mười phút là tới giờ đi ngủ. Bạn có thể tự nhủ: mười phút bõ bèn gì, đọc được mấy trang sách đâu, thôi… bỏ qua.

Chúng ta cứ nghĩ mười phút, mười lăm phút không đáng để mất công mở ra một cuốn sách. Nhưng chỉ trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó, bạn đã có thể đọc được ba trang, năm trang, thậm chí vì bị cuốn hút vào nội dung mà đọc tới cả chục trang. Dù chỉ vài lần tranh thủ đọc như vậy, bạn cũng có thể “ngốn” xong một cuốn sách rồi.

Hơn nữa, việc đặt ra định mức tối thiểu để đọc sách mỗi ngày ở khoảng rất dễ thực hiện như mười phút, mười lăm phút sẽ giúp bạn “vượt lười”. Nghĩ tới mở sách đọc cả tiếng đồng hồ, hết vài trăm trang có thể khiến chúng ta nản lòng và trì hoãn việc bắt đầu. Nhưng nếu nghĩ: mỗi ngày chỉ cần đảm bảo có đọc sách trong mười lăm phút, chỉ vậy thôi lại quá đơn giản. Vượt qua được sự trì hoãn đó, bạn có thể chỉ đọc đúng mười lăm phút là cất sách, nhưng biết đâu đấy, bạn lại đọc tới vài tiếng luôn thì sao?

4. Luôn ghi chú và xem lại sách đã đọc

Một trong những lý do mình thích đọc sách giấy là vì có thể dễ áp dụng hình thức “đọc chủ động”, tức là liên tục gạch chân, ghi chú, viết lại suy nghĩ và ý tưởng của mình. Hiện tại trên kindle hoặc một số phần mềm đọc sách trên máy tính, điện thoại cũng hỗ trợ việc ghi chú này rồi.

Việc ghi chú này giúp chúng ta buộc phải tập trung vào những gì mình đang đọc, khiến não bộ phải tổng hợp, suy nghĩ thay vì bị động tiếp nhận thông tin. Hơn nữa, khi đọc sách, chúng ta thường có những ý tưởng đột ngột xuất hiện, nếu không ghi lại sẽ quên đi rất nhanh.

Một điểm mình rất thích khi ghi chú trong sách đó là sau này khi đọc lại lần thứ hai, thứ ba, mình dễ dàng thấy được tư duy và kinh nghiệm của mình đã thay đổi như thế nào, mình đã làm được những gì từ lần đọc trước, có điểm nào trong sách trước đây mình không để ý nhưng giờ lại thấy rất giá trị.

Mỗi lượt đọc lại sách, mình thường dùng bút có màu khác với lần trước để phân biệt. Điều này làm cho mình có cảm giác như mình đang ngắm nhìn một khung cảnh, khung cảnh vẫn vậy nhưng bản thân mình đã thay đổi rất nhiều.

5. Có “góc đọc sách” trong nhà

Nếu không có sự thoải mái, tâm lý của chúng ta thường đơn giản là kháng cự làm một điều gì đó, dù là đọc sách. Sự thoải mái dễ dàng nhất là tạo ra không gian quen thuộc để cứ mỗi khi bước vào không gian đó, chúng ta chủ động đặt mình vào trạng thái sẵn sàng đọc sách.

Đó có thể chỉ là một chiếc bàn làm việc gần cửa sổ với ánh đèn vàng ấm áp, một góc giường có chiếc gối dựa vào chăn mỏng, một chiếc ghế nhỏ ở ban công xung quanh là cây lá…

Một trong những nguyên nhân khiến người đọc không tìm thấy cảm hứng đọc, không phải vì không thích sách hay không tìm được cảm hứng mà do thiếu không gian quen thuộc dành cho việc đọc sách. Biết đâu đấy, chỉ một hành động nhỏ là sắp xếp góc riêng cho việc đọc sách có thể giúp bạn đưa bản thân “vào guồng” học hỏi, tích lũy tri thức và phát triển không ngừng?

—

Trên đây là năm cách mình đã thực hiện và thấy có ảnh hưởng lớn đến tốc độ đọc, cảm hứng đọc, và chất lượng đọc sách.

Đọc xong một cuốn sách, mười cuốn sách có lẽ chưa giúp chúng ta có biến chuyển gì. Nhưng mỗi năm đọc năm mươi, một trăm cuốn sách, cứ như vậy sau vài năm chắc chắn bạn sẽ ở vị trí khác rất nhiều so với hiện tại.

Sách là nguồn tài nguyên quý giá nhất, là cái giá rẻ nhất để học tập bất cứ điều gì và là con đường chắc chắn nhất để phát triển bản thân mỗi ngày dù bạn đang đứng ở đâu.

Cùng nhau, chúng mình sẽ đọc nhiều, đọc chăm, đọc tập trung nhé các bạn. Rồi tới một lúc nào đó, hẳn mỗi người đều sẽ cảm ơn bản thân mình của thật nhiều ngày kiên trì lật giở từng trang sách, từng dòng chữ. Ngày ấy, nhất định sẽ tới thôi.

Thân mến,

Tố Uyên.

Ngày 1/3/2023, sau rất nhiều chuẩn bị, sự hồi hộp và cả phấn khích, mình ra mắt blog In Metime. Đã hơn một năm trôi qua, với hàng chục bài viết và cả một kênh podcast đã ra đời. Hành trình đã qua tuy chưa dài, nhưng đã dạy cho mình rất nhiều bài học, những thành công bé nhỏ, cả khi lạc hướng, và rồi quay lại. Bài viết này sẽ như một thước phim quay chậm. Hãy cùng mình nhìn lại chặng đường ấy của In Metime nhé, bạn thân mến!

Nói về mong ước viết blog, mình đã ấp ủ một “ngôi nhà” của riêng mình trên Internet từ lâu, rất lâu, nhiều năm về trước. Mình thậm chí từng đăng ký tài khoản trên wordpress, đặt một cái tên cho blog giống với biệt danh của mình hồi nhỏ: Uyên còi. Uyencoi.com, buồn cười nhỉ? He he… Mình cũng làm theo các bước hướng dẫn trên mạng về cách để tạo ra một trang blog miễn phí. Nhưng rồi, không có bất cứ bài viết nào được đăng. Phần vì sợ hãi, ngại ngùng, phần vì không biết nên viết về chủ đề gì, không lẽ biến nó thành một trang nhật ký? Nếu vậy, mình lại chẳng dám công khai đâu. Ai đủ dũng cảm để công khai nhật ký của mình chứ?

Tất cả thay đổi vào tháng 9/2023. Khi mình sẵn sàng, người thầy xuất hiện. Mình may mắn có được sự hướng dẫn, dìu dắt của một blogger “cây đa cây đề”, chủ yếu về việc vượt qua những rào cản tâm lý, và cách để xác định chủ đề mình muốn viết, sự tự tin tăng dần. Mình thử nghiệm bằng cách đăng một bài viết dài dự định mở đầu cho blog lên trang Facebook cá nhân. Phản ứng của mọi người làm mình ngạc nhiên, xúc động và choáng ngợp. Mình hiểu, à, mình có thể viết blog thật.

Mất nửa năm để mình vượt qua tất những rụt rè, lo lắng, lạ lẫm với công việc mới này, cũng để loay hoay lần đầu tiên xây dựng một trang web thực sự của riêng mình. Ngay cả việc đặt tên blog là gì, dùng màu gì chủ đạo, sắp xếp trang web ra sao, tới những điều tưởng chừng nhỏ nhặt như cỡ chữ bao nhiêu, viết đoạn giới thiệu về bản thân mình thế nào, cũng ngốn của mình rất nhiều thời gian, trăn trở. Rồi mọi thứ cũng qua. Hẳn nhiều bạn sẽ ngạc nhiên khi biết mình làm blog không phải đơn thuần viết và đăng, mà mình trải qua tới sáu tháng cho mọi sự chuẩn bị.

Ngày 1/3/2023, mình ra mắt blog khi trên đó đã có gần chục bài viết được đăng sẵn, hầu hết về những chủ đề “khó nói”, tổn thương quá khứ, những điều khiến mình tự ti nhất. Mình chọn viết trước, công khai trước về những điều khó nhất để sẻ chia với những người mình còn chưa quen.

Và… thế là mình có blog.

Ban đầu, mình đăng hai bài viết mỗi tuần. Sau đó, vì công việc chính quá bận, mình giảm tần suất xuống một bài mỗi tuần, nhưng vẫn đều đặn. Chỉ sau nửa tháng từ ngày chính thức ra mắt, mình có bài viết viral đầu tiên, đó là một bài mình viết trong dịp vào Sài Gòn tham gia concert của nhóm Super Junior - lần đầu tiên được gặp thần tượng sau cả chục năm hâm mộ: Tôi là fan Kpop - 12 năm của định kiến và niềm tin.

Biểu đồ lượng người đọc “dựng đứng”, từ chỗ chỉ vài chục lượt mỗi ngày bỗng dưng vọt lên tới cả nghìn lượt đọc. Đặc biệt hơn nữa, đó cũng là bài viết đầu tiên mình nhận được comment của bạn đọc. Mình vui tới mất ngủ. Cảm giác có người ở đâu đó ngoài kia mình không quen biết đang đọc những gì mình viết, và thậm chí đáp lại là niềm vui thật khó diễn tả.

Blog đi vào ổn định, sau khoảng hơn nửa năm, mình đột ngột muốn thử nghiệm một hướng đi mới. Thời điểm ấy, vì đứng trước áp lực lớn về tài chính, mình bỗng nghĩ: có cách nào để kiếm tiền từ blog không nhỉ? Thay vì kiên định đi theo định hướng ban đầu, rằng sử dụng blog là nơi chia sẻ, đem lại giá trị thuần túy tới bạn đọc, cũng là để rèn luyện khả năng viết, trong chốc lát, mình quên hết và chỉ nghĩ tới tiền.

Nghĩ tới nghĩ lui, mình thấy thật chẳng có khả năng nào để kiếm tiền từ việc viết blog và làm podcast, khi tất cả chỉ vừa mới bắt đầu chưa lâu. Thế là mình dừng lại. Giờ nghĩ lại, mình thật muốn véo cho bạn Uyên của năm ngoái ấy một cái thật đau. Hóa ra, những gì mình từng nghĩ rất lâu rồi mới quyết định, mất tới sáu tháng để chuẩn bị, lại có thể dễ dàng bị một ý nghĩ nhất thời “đè bẹp” nhanh tới thế.

Thế là mình dừng. Không còn đăng bài blog hay podcast nữa.

Và mình lạc lối.

Sau vài tháng, mình rơi vào trạng thái bất định, mệt mỏi, lo lắng khi nguồn tiền chủ yếu để duy trì cuộc sống và trả nợ (ừ đúng, mình vẫn đang trả nợ) vẫn từ lương của công việc chính. Nghĩa là chẳng có gì thay đổi. Nhưng việc dừng không viết blog và làm podcast lại khiến mình chới với, chông chênh và cảm thấy… nhớ nhung một điều gì đó mình không định nghĩa được.

Mình nhớ cảm giác ngồi ở quán cafe và viết. Mình nhớ tâm trạng vui vui mỗi khi đăng bài, cảm giác thành tựu (dù bé nhỏ) và ý nghĩa từ con chữ của mình khi đọc được comment hoặc chiếc email nho nhỏ nào đó từ bạn đọc. Mình nghĩ về mong ước được viết, trở thành tác giả sách một ngày nào đó, về kỳ vọng vào chính bản thân và niềm tin rằng những trải nghiệm của mình có thể giúp được ai đó ngoài kia.

Và… mình trở lại. Mình đã tìm thấy câu trả lời cho những bất định, hoang mang lúc ấy. Đó là bởi mình đã xa rời điều mình tin tưởng. Mình đã quên đi lý do để bắt đầu blog. Đó là vì muốn chia sẻ, muốn giúp đỡ, và muốn ghi dấu về cuộc đời của chính mình. Không phải để kiếm tiền. Thật xấu hổ với bản thân khi kết thúc một điều mình đã bắt đầu bởi bỗng dưng kỳ vọng rằng mình kiếm được tiền, thậm chí nhiều tiền từ một sở thích, và dễ dàng từ bỏ nó khi thấy không có khả năng kiếm tiền như vậy.

Bạn biết không? Kể từ khi đăng bài blog và podcast trở lại, trong lòng mình bỗng luôn được lấp đầy bởi sự bình yên. Thật kỳ diệu khi việc viết và sẻ chia có thể mang lại những cảm giác ấy cho mình. Mình hy vọng những gì mình làm mang lại giá trị, niềm vui hoặc cảm hứng tới bạn, giống như những gì việc này mang tới cho mình.

Hóa ra, mình thích viết, có thể viết, và vui khi viết để chia sẻ tới thế này.

Khi trở lại, mình đã thay đổi một chút về nền tảng, khi chuyển từ Wordpress sang Substack, điều này chỉ nhằm phù hợp với một số mục tiêu của mình trong việc vận hành blog trong thời gian này, hợp nhất nội dung của cả podcast, và cũng dễ dàng hơn trong việc quy hoạch bài viết. Nhưng mình biết, rồi khi tới thời điểm thích hợp, mình sẽ quay trở lại với nền tảng cũ, chỉ là chưa phải ngay bây giờ.

Bạn thân mến,

Cảm ơn bạn thật nhiều vì đã tới, đã ở lại, và trở thành động lực, cảm hứng cho hành trình viết của mình. Mình đã đi một quãng đường dài tới hàng chục năm để có blog In Metime, rồi lại rơi xuống chuỗi ngày lạc lối, để rồi trở lại. Cảm ơn bạn, vì đã bao dung, yêu thương, và ủng hộ mình cùng blog, podcast In Metime.

Mình từng đổi tên blog sang một cái tên nghe có vẻ “catchy” - bắt tai hơn. Mình từng nghĩ sẽ chọn một cái ngách nào đó thật thời thượng, thu hút. Mình thậm chí từng nghĩ thật chẳng hiểu viết để làm gì nếu không tạo ra tiền. Nhưng giờ mình biết, mình sai rồi. Niềm vui thuần khiết của sự sẻ chia, viết không vì biết chủ đề nào đó sẽ “hot”, sẽ “đánh trúng” tâm lý bạn đọc, không vì tiền là điều khi mất rồi mình mới nhận ra.

Mình viết, trước hết vì bản thân mình, và sẽ không bao giờ viết điều gì mà bản thân mình không cảm thấy muốn đọc, thích được đọc. Mình viết, vì muốn mang tới thêm một điều tốt đẹp cho thế giới này. Mình viết, vì biết đâu ngoài kia có ai đó muốn được đọc những dòng chữ chân phương này. Mình viết, vì đó là điều mình cần, tự nhiên như hơi thở, cơm ăn nước uống.

Cảm ơn bạn, vì đã ở đây, đã đọc đến dòng cuối cùng của bài blog đặc biệt này. Để cảm ơn bạn, mình sẽ bật mí chút xíu về những gì sắp tới trên blog In Metime: đó là mình, lần đầu tiên, sẽ mời bạn bước vào đồng hành trong một hành trình “chông chênh” và “vụn vỡ” nhất của cuộc đời mình cho tới lúc này. Vì một tương lai đẹp hơn, an tâm hơn, và rực rỡ hơn.

Hẹn bạn vào tuần sau 😀

Thân mến,

Tố Uyên.

Đây là điều em học viên nhắn cho mình. Không chỉ có em, mình nhận được chia sẻ tương tự từ hầu hết các bạn từng tìm đến mình với mong muốn làm sáng tạo nội dung, vì thích hoặc vì muốn xây dựng thương hiệu cá nhân, muốn xây dựng nguồn thu nhập mới trong tương lai, muốn làm blog podcast…

Mình nghĩ mình có thể chia sẻ về vấn đề này, với góc nhìn riêng, trải nghiệm riêng trong hai năm liên tục viết và làm nội dung đăng tải công khai, đằng sau đó là hai mươi năm “viết trong bóng tối”, chưa từng dừng lại. Mục tiêu là để trả lời câu hỏi: Đâu là điều kiện cần và đủ để bước ra sáng tạo nội dung, cụ thể là viết?

1. ĐIỀU KIỆN CẦN

Chúng ta đều biết viết. Bạn luôn có thể viết, ngay lúc này, về bất cứ điều gì bạn đang nghĩ đến. Chúng ta không cần thêm gì để bắt đầu. Bước học để viết, chúng ta đã hoàn thành từ cách đây rất lâu rồi, khi có tới 12 năm học tập từ thời thơ bé.

Chỉ cần ngồi xuống, mở máy tính hoặc một cuốn sổ lên, và viết. Bạn đủ tốt, đủ giỏi để tạo ra một bài viết rồi, không nên chờ và không cần chờ thêm nữa. Và đây là điểm bắt đầu.

Đam mê, ngách cụ thể, điều gì đó mình yêu thích, mảng nào có thể viết mãi về nó… Chúng ta có thể gặp những điều này một ngày nào đó, nhưng chúng là kết quả, là “output”, không phải nguyên liệu đầu vào để bắt đầu viết và sáng tạo.

Nói vậy không có nghĩa chúng ta không học tập để viết tốt lên. Chúng ta vẫn cần học hỏi liên tục, nhưng đó là việc song song với quá trình sáng tạo nội dung, không phải cứ học mãi vẫn không làm vì lo lắng mình chưa học đủ, mình không giỏi, không được đào tạo bài bản hoặc không có năng khiếu.

Subscribe now

2. CÂU HỎI LỚN CỦA MÌNH

Mình từng tìm kiếm rất lâu câu trả lời cho vấn đề: Mình viết được, viết đều rồi, vậy đâu là điều kiện đủ để mình có thể đi theo con đường nội dung? Trở thành content creator, tạo ảnh hưởng, và xây dựng business dựa trên thương hiệu cá nhân nhờ nội dung?

Có phải mình cần chọn được một ngách tiềm năng kiếm tiền, hợp thời? Mình phải tìm thấy điều mình đam mê, điều gì đó có thể viết mãi về nó? Mình phải đặc biệt, có câu chuyện cực kỳ hấp dẫn, cuộc đời nhiều sự kiện, nhiều thành tích vượt trội? Mình xuất thân ở quê, không đi du học, tiếng Anh bập bõm, liệu có ai nghe mình nói không? Mình chưa tự do tài chính, cụ thể là nhiều năm ngập trong nợ nần, người đọc có coi thường mình không?

Mình đi làm thuê, chẳng có cuộc sống mơ ước kiểu ngày ngày hoa lá, ngược lại suốt ngày lo lắng deadline, sếp quát, khách hàng mắng, động lực chủ yếu mỗi sáng thức dậy là để mong đến ngày nhận lương, có gì hay ho đâu để nói? Mình cũng chẳng mẫu phụ nữ tuyệt vời hoàn hảo, kiểu nữ công gia chánh nấu ăn vừa đẹp vừa ngon, chăm chút gia đình nhà cửa tươm tất. Mình ghét làm việc nhà, thích đi ăn ngoài để khỏi phải nấu và dọn dẹp. Nhà mình đã mười mấy năm tường vừa bẩn vừa tróc sơn mình vẫn thấy ổn, mình có cần có một ngôi nhà chill chill đẹp đẹp để đưa vào các nội dung không? …

Kể dài vậy bởi mình muốn chia sẻ với bạn về hằng hà sa số những vướng mắc trong đầu trước khi mình quyết định đăng tải công khai những gì mình viết và nói. Mình cũng như bạn, bị bủa vây bởi không ít tiếng nói nhỏ, sự tự ti, thấy mình không đủ tốt, thậm chí lo sợ tất cả những điều mình biết không đáng gì với người khác, hoặc cái gì cũng có người khác nói rồi.

Câu trả lời mình đã tìm thấy là gì? Điều gì là kim chỉ nam cho mình trong suốt hành trình sáng tạo nội dung vừa qua và chắc chắn là cả sau này? Là ngách, đam mê, kỹ năng viết, thành tích thành tựu, sự khác biệt?

Không. Điều kiện đủ đối với mình là một công thức.

3. ĐIỀU KIỆN ĐỦ

Theo mình, điều kiện đủ để vững vàng “bước ra ánh sáng”, sáng tạo nội dung, đóng góp cho cộng đồng, xây dựng thương hiệu cá nhân và tạo nên business riêng dựa trên nội dung là: Công thức QCVA - được tạo thành bởi 4 chữ: Quality (Chất lượng), Value (Giá trị), Consistency (Kiên định), và Authenticity (Thật).

Công thức này được xây dựng bởi Alex Ikonn – một Youtuber thành công, và mình bắt gặp nó trong một bài blog của Chi Nguyễn - The Present Writer. Mình đã dành gần hai năm qua kiểm nghiệm công thức này để hôm nay tự tin chia sẻ với mọi người.

- Chất lượng: Là một người làm quản lý dự án, mình hiểu rõ chất lượng chính là điều quan trọng nhất nếu muốn để lại ấn tượng cho người đọc. Chất lượng nằm ở tâm huyết, sự nghiêm túc, chỉn chu. Miễn là bạn đã dành tâm sức cho những gì mình làm, vậy là được, bất kể ngoài kia có bao nhiêu người làm đẹp và tốt hơn bạn nhiều lần. Việc mình mình làm, tốt nhất trong khả năng là được.

- Giá trị: Mình từng băn khoăn liệu bài mình viết có hay không, khi mình chưa từng được đào tạo bài bản về viết, công việc chính cũng không liên quan đến viết? Mentor của mình đã trả lời rằng: “Uyên đừng băn khoăn bài mình viết có hay không, chỉ cần tự hỏi điều này có mang lại giá trị cho ai đó không”. Vì thế, chỉ cần bài mình viết giúp được cho một người nào đó, mình vẫn sẽ tiếp tục viết.

- Kiên định (nhất quán): Mình nghĩ đây là điều khó nhất. Quá trình sáng tạo nội dung thường phụ thuộc nhiều vào cảm hứng. Nhưng chỉ trông chờ vào cảm hứng, chúng ta không thể tạo ra sự đều đặn, năng suất. Rất nhiều người hào hứng khi bắt đầu, nhưng tần suất giảm dần chỉ sau vài tuần, vài tháng. Và nếu đã tạm dừng viết, việc bắt đầu lại vô cùng khó, thậm chí khó hơn cả điểm bắt đầu.

- Chân thật: Quá trình viết, hay sáng tạo nội dung, điều quan trọng nhất vẫn là ở bản thân mình. Người khác đọc bài của mình là một chuyện, họ nghĩ gì mình không kiểm soát được, nhưng mình có thoải mái không, bài viết có phản ánh đúng bản thân mình không, mình có đang phải “gồng” để tạo nên một phiên bản bóng bẩy hơn thực tế mãi không, đó là những điều quan trọng hơn cả.

Với cá nhân mình, mình chọn cách dễ hơn, đó là thành thật nhất có thể với bạn đọc của mình, với nội dung mình tạo ra. Nhưng hành trình đã qua dạy mình rằng, thành thật là điều khó nhất, cần sự dũng cảm nhất, chiến thắng những tiếng nói nhỏ bên trong, nỗi sợ hãi khi phải “bóc” từng lớp của củ hành.

Tóm lại, viết nói riêng, hay sáng tạo nội dung nói chung, là một điều chúng ta có thể làm ngay lúc này. Bạn có đủ năng lực để bắt đầu, đừng chờ đợi một bước ngoặt đặc biệt nào đó để khám phá ra niềm đam mê, ngách độc đáo, cảm hứng… Cứ bắt đầu, bởi chúng ta đều đã có điều kiện đủ. Niềm đam mê, ngách, cảm hứng… là kết quả sẽ đến sau, không phải điều kiện cần của hành trình.

Điều kiện đủ, cũng không phải việc bạn và mình phải là người xuất sắc, tuyệt vời, thành tích lớn lao, mà đó là việc đảm bảo rằng nội dung mình làm đảm bảo bốn yếu tố: chất lượng, giá trị, tần suất đều đặn, và chân thật.

Bài viết này của mình được đúc kết từ hành trình hai mươi năm viết lách cho bản thân, hơn hai năm bước ra chia sẻ trên mạng xã hội, làm blog, podcast, cộng với những gì mình học được từ người hướng dẫn kính mến của mình, và trải nghiệm với các bạn học viên mình kèm cặp.

Mình hy vọng, nó có ích cho bạn, nếu bạn đang ấp ủ ý tưởng, mong muốn bước ra và thể hiện bản thân, sáng tạo nội dung, xây dựng thương hiệu cá nhân, và có thể tạo ra nguồn thu nhập thứ hai của riêng mình.

Trường hợp bạn cần mentor giúp hành trình sáng tạo nội dung vững chắc và có chiến lược tốt, có thể nhắn tin với mình qua Facebook cá nhân (https://www.facebook.com/touyen1989/) để được cung cấp thông tin về chương trình cao cấp kèm cặp 1-1 mình tuyển sinh với số lượng hạn chế.

Thân mến,

Tố Uyên.

Trong cuộc sống, đã có những thời điểm tôi cảm thấy cô đơn. Không phải khi ấy, tôi không có ai bên cạnh để chia sẻ, mà dường như tôi đánh mất động lực và cảm hứng để nỗ lực vươn lên. Điều này thường rơi vào những giai đoạn tôi quá mệt mỏi với nhiều nghĩa vụ trong vai trò một người mẹ - người vợ - người con trong gia đình, khiến tôi không còn năng lượng và thời gian dành cho những mục tiêu cá nhân của mình. 

“Vị cứu tinh” của tôi khi ấy là những cuốn sách! Đặc biệt là sách viết về những người phụ nữ không ngừng vươn lên trong cuộc sống; xây dựng sự nghiệp, sắp xếp cuộc sống khoa học, cải thiện sức khỏe, mang lại giá trị cho cộng đồng…

Trong bài viết này, tôi giới thiệu về 5 cuốn sách mình  thích nhất luôn truyền cảm hứng mạnh mẽ cho phụ nữ – hy vọng sẽ hữu ích với bạn. Một bài viết nhỏ, nhẹ nhàng, cũng là bài đầu tiên trong chuỗi bài review sách mà tôi xây dựng trên blog In Metime.

 1 – Lean in (Dấn thân - Sheryl Sandberg)

Cuốn sách “Dấn thân”, trên trang bìa, ngay dưới tên sách là dòng chữ: “Phụ nữ, công việc, và quyết tâm lãnh đạo”. Đó chính là nội dung chủ đạo - nhưng còn hơn như thế. Tác giả đề cập đến những bất công (đôi khi trong vô thức) của xã hội dành cho người phụ nữ, và đôi khi, điều đo do chính người phụ nữ áp đặt lên bản thân mình; sau cùng là cách để vượt lên. 

Tác giả cuốn sách, bà Sheryl Sandberg là một người quyền lực trong thế giới công nghệ, khi lần lượt trải qua nhiều vị trí quan trọng trong ngành này, đặc biệt là vị trí COO – Giám đốc vận hành tại Google và Facebook. Bà từng lọt vào danh sách 100 người có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế giới do Tạp chí Time bình chọn (năm 2012). 

Tuy vậy, khi đọc cuốn sách này, những điều ấn tượng nhất đọng lại với tôi không phải hình ảnh một người phụ nữ ở đỉnh cao quyền lực, mà là những quan điểm, trải nghiệm, đúc kết của tác giả, bất cứ người phụ nữ nào cũng có thể tìm thấy mình trong đó – dù đang làm công việc gì, hay thậm chí lựa chọn ở nhà nội trợ. Bởi những chia sẻ của tác giả - một người sinh ra, lớn lên, thụ hưởng nền giáo dục và những đặc điểm nổi bật của xã hội Mỹ - lại rất chân thực, giản dị, gần gũi, và có nhiều điểm chung với ngay cả những người phụ nữ Á Đông. 

Nếu bạn đang cần một cuốn sách để tiếp thêm động lực cho mình bước vào thử thách trong công việc, gạt bỏ nỗi áy náy vì phải đưa ra những lựa chọn khó khăn khi vừa đi làm, vừa chăm sóc gia đình; đặc biệt bạn muốn tìm kiếm sự tự tin nơi công sở cũng như trong cuộc sống, bạn nhất định phải đọc cuốn sách này. 

2 – Becoming (Chất Michelle – Michelle Obama)

Becoming - Trở thành, trưởng thành, và hơn thế nữa…

Năm 2018, khi bản dịch tiếng Việt của Becoming được xuất bản lần đầu, tôi đã đặt mua ngay lập tức. Không khiến tôi thất vọng, cuốn sách in vô cùng đẹp. Tôi đặc biệt ấn tượng với tấm hình của tác giả - bà Michelle Obama ở trang bìa ngay từ cái nhìn đầu tiên trên Internet, và càng nhận ra nhiều nét thú vị hơn nữa khi cầm cuốn sách trên tay.

Một nụ cười vừa kiên định, vừa rạng rỡ, thuần khiết trên khuôn mặt người từng ở trong danh sách những phụ nữ quyền lực nhất thế giới trong nhiều năm. Chiếc áo trắng để lộ cánh tay và phần vai, làm nổi bật làn da sẫm màu – một sự khẳng định cho phần quan trọng nhất trong con người bà Michelle – cũng là yếu tố khiến bà trở nên đặc biệt khi bà trở thành Đệ nhất phu nhân da màu đầu tiên của nước Mỹ. Chính nguồn gốc này khiến bà gặp không ít khó khăn, bất công từ lúc còn là một đứa trẻ cho tới khi chồng bà đã trở thành Tổng thống Mỹ. Nhưng đó cũng là niềm tự hào, là động lực và nguồn cảm hứng cho những nỗ lực khẳng định bản thân của bà. 

Cuốn sách là những trang hồi ký về cuộc đời một người phụ nữ quyền lực, nhưng hàm chứa nhiều bài học giá trị cho mỗi người, dù chúng ta là ai, có hoàn cảnh như thế nào và sống ở đâu trên thế giới. Đó là những bài học về vai trò của giáo dục gia đình đối với sự phát triển cá nhân suốt cuộc đời; bài học về nỗ lực ngay cả khi ai đó nghi ngờ khả năng của mình; là niềm vui khi tìm thấy sự bình an trong lòng, ngay cả khi cuộc sống xung quanh có nhiều sóng gió luôn rình rập. 

Năm 2018, tôi đi làm bằng xe bus. Tôi còn nhớ, lúc đó là mùa đông, trời tối sớm. Ngồi trên xe bus, giữa ánh sáng nhập nhoạng của đèn đường, tôi háo hức đọc những dòng hồi ký này tới mức bật đèn pin trên điện thoại, soi lên trang sách và đọc. Một lý do khác bởi vì, ngày đó tôi quá bận, nếu không tranh thủ những phút ngồi trên xe, tôi thực sự không còn khoảng thời gian nào để đọc.

Sau này, mỗi lần nhìn lại cuốn sách, tôi luôn nghĩ đến hình ảnh chính mình ở một góc xe bus – loay hoay soi điện thoại, và “ngấu nghiến” từng trang sách. Tôi liên tưởng đến chính mình năm ấy, quay cuồng vất vả, nhưng điều đó cũng giúp tôi cảm thấy có động lực, tràn đầy nhiệt huyết để làm việc và học tập. 

3 – Là người phụ nữ như tôi mong muốn (Diane Von Furstenberg)

“Cuộc sống không phải lúc nào cũng là một chuyến đi êm đềm. Vật đổi sao dời, người đến rồi lại đi, chướng ngại vật sẽ xuất hiện và làm xáo trộn những dự định ban đầu, nhưng có một điều chắc chắn là bạn luôn có bản thân mình để làm bạn đồng hành”. 

Câu này tôi đọc được ở trang bìa cuối cuốn sách, tôi cho rằng đây là đúc kết một cách súc tích nhất về cuộc đời và quan điểm sống của tác giả - bà Diane Von Furstenberg. Bà là người sáng tạo ra một trong những biểu tượng thời trang ở thời đại của mình – chiếc đầm quấn, đơn giản và tiện dụng. Nó đưa bà tới danh hiệu “nhà thiết kế” – điều mà dẫu đã rất thành công, bà vẫn cần tới hai mươi năm để có thể thấy đủ tự tin gọi mình như thế. 

Furstenberg hoạt bát, sáng tạo, và không ngừng nỗ lực để khởi nghiệp – xây dựng cho mình công việc kinh doanh riêng, với mong muốn đủ sức tự lo cho cuộc sống sau những giai đoạn cực kỳ khó khăn, và sau này, là mong ước để lại những di sản giá trị cho thế hệ sau. 

Qua câu chuyện cuộc đời mình với chiếc đầm quấn, tác giả cổ vũ những bé gái, những người phụ nữ trẻ, và cả những bà mẹ lớn tuổi, hãy theo đuổi đam mê của mình. Hoặc, ngay cả khi chưa tìm thấy đam mê, bạn hãy không ngừng tiến về phía trước. Đâu đó trên hành trình nỗ lực phát triển bản thân ấy, bạn sẽ tìm thấy điều mình thực sự muốn làm, người phụ nữ mình muốn trở thành, và có được sự tự do mà bạn xứng đáng. 

4 – Bella Figura – Tôi có một chuyện tình (Kamin Mohammadi)

Lần đầu nhìn thấy Bella Figura và đọc tiêu đề, tôi đã nghĩ đây là một cuốn tiểu thuyết tình yêu. Và tôi đã đúng. Nhưng đó không phải tình yêu đôi lứa, mà là tình yêu dành cho con người và cuộc sống, được kể qua câu chuyện của chính tác giả. 

Gặp phải biến cố trong đời, rơi vào trạng thái cảm xúc bất ổn, chán chường, mất cảm hứng và niềm tin vào cuộc sống,  người phụ nữ ấy đến với Florence – một thành phố nước Ý, khám phá ra "Bella Figura" – một khái niệm vừa lãng mạn, vừa thiết thực, đã thay đổi cuộc đời bà. 

Ở đó, bà học cách chăm sóc và yêu thương bản thân mình về thể chất, tình cảm, và tâm hồn. Miền đất Florence mộc mạc, xen lẫn nét cổ xưa, với món dầu ô liu thượng hạng, con đường nhỏ quanh co và những người bạn, đã giúp Kamin Mohammadi khám phá ra một phiên bản khác của chính mình – xinh đẹp, tự tin, và tràn ngập tình yêu cuộc sống. 

Nếu bạn đang trải qua một giai đoạn khó khăn, bất ổn cả về thể chất và tinh thần, chông chênh trong cuộc sống, hoặc đang bị cuốn vào vòng xoáy bộn bề mỗi ngày tới mức không tìm thấy niềm vui, đây là cuốn sách dành cho bạn.

5 - Những điều tôi biết chắc (Oprah Winfrey)

“Nữ hoàng truyền thông” Oprah Winfrey - tôi luôn nghĩ về bà như một người phụ nữ phi thường. Bà là một trong những người được trích dẫn nhiều nhất trong các cuốn sách tôi đọc. Cuộc đời bà là đại diện cho tinh thần nỗ lực vươn lên trong cuộc sống, bất chấp xuất thân gian khó, những biến cố không thể tưởng tượng nổi, nghịch cảnh hiếm người có thể chấp nhận và vượt qua…

Để nói về người phụ nữ đã truyền cảm hứng cho hàng triệu người trên thế giới nỗ lực vươn lên ấy sẽ cần rất nhiều giấy bút (như cả thế giới đã không ngừng ca ngợi bà nhiều năm nay). Trong bài viết này, tôi muốn giới thiệu tới bạn một cuốn sách của bà - cuốn sách có thể truyền cảm hứng cho bất kỳ ai có cơ hội đọc nó, dù đó là đàn ông hay phụ nữ, người đã trải qua nhiều va vấp trong đời hay mới bước ra khỏi cổng trường đại học. Đó là cuốn: Những điều tôi biết chắc. 

Cuốn sách nói về những điều rất đỗi gần gũi, giản đơn ở quanh ta mỗi ngày, có lúc ta vô tình bỏ qua. Nhưng đó lại chính là những gì quan trọng nhất giữ chúng ta sống, yêu, và hạnh phúc. 

Qua những câu chuyện vừa bình dị, lại vừa phi thường của mình, tác giả muốn gửi tới một thông điệp xuyên suốt: Dù bạn là ai, bạn ở đâu trên thế giới này, bạn đang sống trong gian khó hay giàu sang, những thứ bạn có thể kiểm soát vốn không nhiều, nhưng vừa đủ để có một cuộc đời bình tâm, tràn đầy lòng biết ơn, và sẵn sàng đem lại cho bạn những cơ hội. 

---

Tôi hy vọng, gợi ý của tôi với 5 cuốn sách hay nhất tôi từng đọc về những người phụ nữ, cách họ thay đổi cuộc sống để trở thành phiên bản tốt nhất, biết yêu bản thân; sự trân trọng và nỗ lực bước tới ước mơ sẽ mang tới cho bạn thêm sự lựa chọn, nếu bạn đang tìm kiếm một cuốn sách có thể truyền cảm hứng cho mình. 

Bạn có thể đọc thêm review của tôi về những cuốn sách khác thuộc nhiều chủ đề ở đây. 

Cảm ơn bạn và chúc bạn một ngày vui!

Tố Uyên.

Tất cả những hiểu biết mình có khi bắt tay vào xây dựng blog chỉ đơn thuần là: VIẾT. Ngay cả điều duy nhất đó mình cũng không hề được đào tạo qua bất kỳ trường lớp nào. Mình thường viết theo sở thích, bản năng, và thói quen. Cũng chính vì vậy, mình không biết phải bắt đầu từ đâu, đi trên con đường nào để có một blog cho riêng mình, nội dung theo ý mình, và giao diện đẹp để nhìn đủ “bắt mắt”. 

Mình dựa trên ba nguồn tham khảo chính để học hỏi về thiết kế blog:

- Một số trang blog mình thấy có “gu” thiết kế rõ ràng, ấn tượng, không lẫn lộn giữa rất nhiều các trang blog trên mạng: 

https://thepresentwriter.com/blog/

https://thehanoichamomile.com/

https://lindseypollak.com/blog/

https://www.lavendaire.com/blog/

https://theblissfulmind.com/

https://tuhaan.com/vi/blog-3/

- Khóa học cao cấp của Chi Nguyễn (PhD.), tác giả blog The Present Writer: là một trong ba học viên đầu tiên được Chi dẫn dắt có lẽ là sự may mắn lớn nhất của mình trên hành trình xây dựng blog. Trong suốt khóa học, mình được “huấn luyện” rất nhiều, ở đó các vấn đề liên quan đến sáng tạo nội dung chỉ là một phần. Những chỉ dẫn và tư vấn của Chi có ý nghĩa quan trọng về mặt định hướng cho In Metime từ những ngày đầu tiên, phần thiết kế cũng không ngoại lệ.

- Tư vấn của bạn Từ Hà An: tác giả blog cùng tên, họa sỹ minh họa, đồng thời là Giám đốc mỹ thuật (Art Director) của thương hiệu The Present Writer. Chúng mình cùng là học viên khóa học cao cấp của Chi, được Chi kết nối và đó là cơ duyên khiến mình nhận được tư vấn của An trong quá trình thiết kế In Metime. 

Với ba nguồn kiến thức vô cùng hữu ích đó, mình từng bước thử nghiệm và lựa chọn thiết kế cho trang blog của mình. Thậtra, thời gian qua mình đã thay đổi thiết kế rất nhiều, về tổng thể và cả những chi tiết nhỏ. Mình nghĩ, quá trình này vẫn còn tiếp tục; bởi theo thời gian, nội dung của blog, nhận thức của mình, và định hướng cho kênh nội dung sẽ có những điều chỉnh, kéo theo những biến đổi về mặt hình thức. 

Mặc dù vậy, mình đã đúc kết cho mình một số bài học về việc thiết kế một trang blog mà mình sẽ chia sẻ trong bài viết này. Mình hy vọng bài viết sẽ có ích cho bạn, nếu bạn đang có ý định xây dựng cho riêng mình một website.

I - NHỮNG ĐIỀU CẦN XÁC ĐỊNH TRƯỚC KHI THIẾT KẾ

1. Phong cách của tác giả.

Đây là điều quan trọng bậc nhất cần xác định trước khi thiết kế. Việc yêu thích hình ảnh của một trang blog nào đó sẽ mang tới những gợi ý, nhưng mình nhận thấy, chúng ta không nên học theo thiết kế của người khác mà không xuất phát từ chính phong cách của mình.

Lấy ví dụ từ blog In Metime. Hai trang blog bằng tiếng Việt mình hay đọc nhất là The Present Writer và The Hanoi Chamomile, đây cũng là những hình mẫu của mình tại thời điểm bắt đầu làm blog. Nhưng mình kịp nhận ra, điểm chung nổi bật của Chi Nguyễn và Nam Anh – hai tác giả của các blog trên, đều là những người theo chủ nghĩa tối giản. Vì thế, trang web của họ rất đơn giản, gần như chỉ dùng hai màu chủ đạo là đen và trắng. Tuy nhiên, mình không phải người theo chủ nghĩa tối giản, phong cách của mình có phần giản dị, màu sắc, và sôi nổi hơn. Vì thế, khi lựa chọn bảng màu chính, mình chủ định tìm kiếm những màu có sắc thái rõ ràng, ấm áp, có phần nổi bật: nâu vàng, xanh lá, xanh biển. 

Việc lựa chọn màu sắc dựa trên phong cách của bản thân sẽ giúp blog mang lại cảm giác gần gũi, thống nhất với cuộc sống và con người “thật” của tác giả. Vì thế, nếu bạn bắt đầu xây dựng blog, mình gợi ý bạn tham khảo các trang blog mình thích, nhưng cuối cùng hãy ngồi xuống, viết ra những gì thuộc về chính mình, tính cách và những mong muốn của mình. 

2. Nhóm độc giả mục tiêu.

Nhóm độc giả mục tiêu, hay khách hàng mục tiêu, là những khái niệm mới lạ đối với mình trước khi được Chi Nguyễn chia sẻ. “Khách hàng” ở đây không có nghĩa là ở trong mối quan hệ mua – bán mặt hàng nào đó cụ thể; trong phạm vi một blog, đó là những ý tưởng, bài viết, chia sẻ. Là một người sáng tạo nội dung, mục tiêu của mình là mang lại giá trị cho bạn đọc, và những gì mình xây dựng, bao gồm cả nội dung và hình thức của blog; từ đó sẽ thu hút những đối tượng độc giả khác nhau. Đó là ý nghĩa của cụm từ “độc giả mục tiêu” hay “khách hàng mục tiêu”.

Ví dụ với In Metime, mình tưởng tượng về bạn đọc của mình, là những người muốn đọc những bài viết về lãnh đạo và quản lý, khao khát phát triển bản thân, và có sự đồng cảm nhất định với mình – một người có xuất phát điểm không quá tốt, từng trải qua nhiều biến cố trong cuộc sống, và mong muốn đạt được những mục tiêu dựa vào nỗ lực của chính mình. 

Như vậy, hình thức của blog nên thể hiện sự chuyên nghiệp, trưởng thành, đơn giản. Điều này giúp mình dễ dàng loại ra những lựa chọn thiết kế quá rực rỡ về màu sắc, nhiều chi tiết, các phông chữ cách điệu. 

Trong khi ấy, nhiều trang web và blog hướng tới các bạn trẻ ở độ tuổi 17 đến dưới 30 tuổi, tính cách nhí nhảnh, trong sáng, nội dung blog thường đề cập đến  tình yêu, tình bạn, “tâm sự tuổi hồng”, vì thế thiết kế trên các trang nội dung đó có màu sắc tươi sáng như: hồng, vàng, xanh biển nhạt. 

Việc xác định bạn đọc của mình là ai, nội dung blog mình định viết hướng tới nhóm đối tượng nào, sẽ giúp chúng ta xác định tốt hơn cách lựa chọn thiết kế. Vì vậy, bạn đừng bỏ qua bước này nhé!

3. Nguồn lực dành cho thiết kế.

Mặc dù làm việc trong ngành phần mềm, nhưng thiết kế không phải chuyên môn của mình, vì thế khi nghĩ tới việc xây dựng blog, thiết kế chính là điều khiến mình đau đầu nhất. Theo mình, có ba giải pháp cho phần việc này khi làm website cá nhân: 

- Tự thiết kế: Nếu bạn có kinh nghiệm hay hiểu biết về mảng này thì quá tuyệt vời (không giống mình:D), bạn có thể tự làm blog với các công cụ và hướng dẫn cụ thể có trên mạng.

- Thuê người thiết kế blog: Đây là hướng đi ban đầu của mình. Mình hợp tác với một bạn sinh viên từng có kinh nghiệm về phần mềm, có thể làm việc này. Bạn ấy là người giúp mình làm từng trang của website từ những ngày đầu tiên, và hiện tại vẫn tiếp tục cùng mình cải thiện In Metime .

- Tìm kiếm tư vấn từ người có chuyên môn về mỹ thuật: Sau khoảng một tháng cùng nhau xây dựng, mình và bạn thiết kế đã tạo nên phiên bản đầu tiên của trang web. Nhưng ngay khi đó mình nhận ra, website của mình không ổn về mặt mỹ thuật. Mình biết mình muốn gì, có thể viết ra những tính từ mô tả về trang web trong tưởng tượng... Bạn thiết kế rất giỏi về mặt lập trình, tức là khi mình muốn chữ nhỏ đi, màu sáng hơn, căn chỉnh lề… bạn ấy sẽ thực hiện được ngay. Nhưng cả hai chúng mình đều không có mắt nhìn về mỹ thuật. Vì thế blog xây dựng xong có đủ các chức năng như mong muốn, nhưng hiệu ứng về màu sắc và hình ảnh lại không ổn. Mình thấy “nó” không giống tưởng tượng của mình, nhưng không biết thay đổi như thế nào, chọn màu, thiết kế ảnh ra sao, để “ra” được phong cách đó. Đây là lúc cần tới sự tư vấn của một chuyên gia – và đó là bạn Từ Hà An. Cho tới bây giờ, mình vẫn cảm thấy tư vấn đó là một trong những may mắn lớn của mình, để mình có được hướng đi phù hợp cho “phần nhìn” của blog In Metime. 

Trên đây là ba cách để xây dựng blog về mặt thiết kế mà mình đã đúc kết. Bạn có thể giống như mình, chọn một trong ba cách, hoặc kết hợp chúng tùy hoàn cảnh, mong muốn và điều kiện kinh tế. Điều quan trọng nhất mình muốn nhấn mạnh ở đây là: Có được một blog không khó. Nhưng để biến nó trở nên chỉn chu, hài hòa, và phản ánh đúng phong cách tác giả mong muốn, cần rất nhiều nỗ lực và sự đầu tư về công sức, thời gian, và cả may mắn.  

II - CÁC BƯỚC XÁC ĐỊNH MÀU SẮC VÀ PHONG CÁCH HÌNH ẢNH CHỦ ĐẠO

Bước 1: Xác định “vibe” của blog.

“Vibe” tức là không khí, cảm giác, hơi hướng của blog mà bạn mong muốn, mô tả bằng 10 – 12 tính từ. Ví dụ như: ấm áp, đơn giản, chuyên nghiệp, cá tính, nghệ thuật… Các tính từ này phản ánh hình dung của bạn về trang web, tương đồng với nội dung bạn viết, và hình ảnh bạn muốn thể hiện tới người đọc. 

Bước 2: Tìm các trang web tương đồng.

Bạn tìm trên Internet các blog cùng chủ đề, cùng phong cách mình thích (hoặc gần giống) bằng các từ khóa liên quan đến chủ đề hoặc “vibe” bạn thích. Từ các trang web này, bạn sẽ có hình dung rõ hơn về điều mình muốn, tham khảo thêm một số màu sắc, hình ảnh, và kiểu thiết kế phù hợp. 

Bước 3: Xác định bảng màu.

- Bạn tổng hợp khoảng 10 tấm ảnh chụp bản thân hoặc không gian của mình mà bạn cảm thấy phần "nhìn" đúng với con người và tinh thần của mình và “vibe” của blog nhất.

- Ghép 10 tấm ảnh đó thành một ảnh lớn, sau đó up lên trang https://www.canva.com/colors/color-palette-generator/ để tìm ra 1 bảng màu tự động.

Bạn có thể chỉnh sửa thêm sau bước này, nhưng cá nhân mình đã lựa chọn luôn bảng màu do trang web “lọc” ra từ chính các bức ảnh của mình. Cách này đảm bảo màu sắc sẽ hài hòa với hình ảnh của bạn, và đúng với những nét tính cách, sở thích, gu thẩm mỹ của bạn.

Sau bước trên, mình đã có bảng màu chính gồm 5 màu, hầu hết là tông khá đậm. 

- Nhập mã của từng màu trên bảng màu chính (code HEX) lên trang web: https://www.htmlcsscolor.com/hex/326065 để tìm thấy các màu “họ hàng”, thường là nhạt hơn theo nhiều cấp độ để tìm bảng màu phụ cho blog. Mình thường dùng bảng phụ này cho phần nền của các hình ảnh thiết kế. 

Với một bảng màu đậm và một bảng màu nhạt có “họ hàng” với nhau, sẽ dễ dàng hơn nhiều khi thiết kế để tạo nên sự hài hòa khi nhìn vào toàn bộ trang blog. Điều này thực sự rất quan trọng, rất thú vị, nhưng cũng rất khó với một người “ngoại đạo” về mỹ thuật như mình.

Mục đích cuối cùng của tất cả những bước này là để xác định màu sắc, hình ảnh, không khí của blog đúng nhất với tính cách, sở thích, mong muốn của người viết. Thay vì mông lung giữa rất nhiều lựa chọn; đi theo khuôn mẫu của một trang web nào đó được coi là rất chuyên nghiệp, chúng ta hoàn toàn có thể sử dụng chính những tư liệu của mình, để tìm ra “công thức” xây dựng hình ảnh cho trang web tương đồng với tác giả, và bằng cách đó, cũng sẽ tương đồng với nội dung của blog. 

III - MỘT SỐ GỢI Ý KHÁC CỦA MÌNH

Một số gợi ý của mình dành cho bạn, được rút ra từ rất nhiều lần sai và sửa liên tục của In Metime:

- Màu sắc: Chỉ nên lựa chọn một vài màu chủ đạo, khoảng 3-5 màu là phù hợp, trong đó có 1-2 màu chính. Các màu này nên có độ tương đồng về sắc độ. 

- Phông chữ: Việc lựa chọn phông chữ là một phần rất quan trọng của thiết kế. Bạn có thể tìm kiếm phông chữ mình thích trên các trang web, đưa vào văn bản để xem đó là phông chữ gì. Nên chọn các phông chữ đơn giản, rõ ràng, tương thích với tiếng Việt. Và chỉ nên có hai phông chữ trong tất cả các thiết kế, nội dung của blog: một phông có chân, và một phông không chân để tạo sự hài hòa. 

- Cỡ chữ: Chỉ riêng cỡ chữ, mình đã thay đổi rất nhiều lần trong tháng đầu xây dựng blog. Chữ trên blog nên đủ to, rõ ràng để không tạo cảm giác “nhìn cố”, khó chịu cho người đọc. Lưu ý: cỡ chữ trong lập trình khác với cỡ chữ của chương trình soạn thảo văn bản. Bạn hãy thử một vài cỡ cho tiêu đề chính, tiêu đề phụ, nội dung bài viết để điều chỉnh, chọn ra những cỡ “ưa nhìn” nhất. Sau đó lưu lại, và sử dụng xuyên suốt cho blog.

Quá trình xây dựng blog là cơ hội giúp mình học hỏi được rất nhiều điều, về viết, xây dựng thương hiệu cá nhân, và thiết kế - vốn đều là những mảng mình không được đào tạo, rất ít hiểu biết và không có nhiều nguồn thông tin tham khảo khi bắt đầu. 

Mình và In Metime vẫn đang trên hành trình học hỏi, điều chỉnh và cải tiến để ngày một tốt hơn. Mình sẽ ghi lại những gì mình đã học được trên con đường này để có dịp chia sẻ với bạn. Hy vọng bài viết này mang lại giá trị nào đó cho bạn, mình sẽ rất vui về điều đó. 

Chúc bạn một ngày bình yên,

Tố Uyên.

Dù đã đọc sách thuộc nhiều thể loại, nhưng nếu có những cuốn sách tôi có thể đọc bất cứ khi nào, dù vui hay buồn, khỏe khoắn hay mệt mỏi, hào hứng hay chán nản, đọc ngay cả trong giai đoạn tôi bị trầm cảm, thì đó là ba bộ truyện thiếu nhi. Nói cho đúng hơn, chúng thường được xếp vào thể loại sách dành cho thiếu nhi, nhưng lượng độc giả không còn là thiếu nhi giống như tôi có lẽ còn nhiều hơn. 

Điểm chung của ba bộ truyện này, đều gồm nhiều tập, về hành trình của nhân vật chính qua nhiều năm, từ tuổi ấu thơ đến lúc trưởng thành. Điều đó khiến độc giả có cảm giác như mình lớn lên cùng các nhân vật trong truyện.

Tôi muốn giới thiệu với bạn về ba bộ truyện đó, cùng ấn tượng, cảm nhận, và kỷ niệm của tôi với những cuốn sách đặc biệt này. Thậm chí, mỗi lần nhìn thấy tôi cầm một trong những cuốn sách ấy, chồng tôi thường thắc mắc: “Em đọc đến thuộc hết cả rồi, sao cứ đọc mãi thế?”. Tôi hy vọng, bài viết này sẽ trả lời cho thắc mắc đó của chồng tôi và của bạn, nếu bạn đang tự hỏi vì sao ba bộ truyện này lại chiếm giữ vị trí đặc biệt đến vậy trong lòng tôi?

I – ANNE TÓC ĐỎ.

1. Giới thiệu về Anne tóc đỏ.

Bộ truyện Anne tóc đỏ của nhà văn người Canada Lucy Maud Montgomery , gồm 8 tập về cô bé Anne hồn nhiên, trong sáng và tốt bụng từ khi còn là đứa trẻ mồ côi 10 tuổi được nhận nuôi ở Chái nhà xanh, tới khi trưởng thành và trở thành một người mẹ. Cô bé Anne giữ trong mình một tâm hồn lãng mạn “vô phương cứu chữa”, dễ kích động trước niềm vui và nỗi buồn, thích viết và mơ mộng. Cô mang lại một tinh thần vui tươi, nhiệt huyết, tha thiết yêu thương cuộc đời, sưởi ấm trái tim và cuộc sống của những người xung quanh cô. 

Hành trình trưởng thành của Anne vừa đặc biệt, lại rất đỗi quen thuộc với những tâm tư thường bắt gặp ở mỗi cô gái từ bé thơ cho tới lớn. Hành trình ấy gắn liền với khung cảnh, văn hóa, và những con người ở đảo Hoàng tử Edward – một vùng đất luôn gợi cho tôi cảm giác yên bình, hùng vĩ, thơ mộng mỗi khi nghĩ đến.

2. Kỷ niệm của tôi.

Lần đầu tôi đọc bộ Anne tóc đỏ vào năm thứ nhất đại học. Khi ấy tôi học ở Học viện Bưu chính Viễn thông trên đường Nguyễn Trãi. Dọc con đường ấy mỗi buổi tối có những người bán sách trải vài tấm bạt ra vỉa hè, bày những cuốn sách đủ thể loại. Một lần đi bộ trên đường và dừng lại ở một trong những “cửa hàng sách lưu động” ấy, một tấm bìa sách gây chú ý của tôi. Trên tấm bìa ấy có hình ảnh một cô bé cười rạng rỡ, mái tóc đỏ, đội mũ rộng vành, tay ôm cuốn sách màu xanh đậm. Trên đó có dòng chữ: “Cảm động và giàu chất thơ”…

Tôi ngay lập tức bị thu hút, quyết định mở chiếc ví nhỏ xíu của mình trả tiền, và cầm cuốn sách về. Tôi đọc xong “Anne tóc đỏ dưới chái nhà xanh” ngay trong buổi tối và đêm khuya hôm ấy. 

Nếu bạn hỏi tôi, điều gì ở cuốn sách khiến tôi bị hấp dẫn? Tôi sẽ không ngần ngại trả lời: Tất cả. Tôi yêu cô bé Anne mơ mộng, chân thành, hay gây rắc rối. Tôi yêu không khí trong lành, cộng đồng ấm áp của những con người nơi làng quê Avonlea. Tôi cũng yêu cách viết chân thực, tự nhiên, và trong trẻo của nữ nhà văn Lucy Maud Montgomery. 

Sau hôm đó, tôi dần dần sưu tập và đọc đủ những tập đã xuất bản của bộ sách. Cho tới khi cuốn cuối cùng xuất bản năm 2022, Anne tóc đỏ đã đồng hành cùng tôi 16 năm, từ khi còn là cô sinh viên năm thứ nhất mới từ quê ra Hà Nội, không biết chỗ nào khác ngoài đường Nguyễn Trãi để mua sách vỉa hè, đến khi tôi trở thành một người mẹ của hai con nhỏ và đã làm việc ở nhiều nơi. Tôi không thể nhớ nổi mình đã đọc bộ sách bao nhiêu lần, đặc biệt là tập đầu tiên, cả sách giấy và trên kindle, thậm chí tôi đã mua cả mấy phiên bản để… sưu tập. Tôi ngưỡng mộ cô bé Anne, và luôn tìm đến cô mỗi khi tâm trạng bất an, nhen nhóm những suy nghĩ tiêu cực, hoặc gặp phải vấn đề khiến tôi mất niềm tin và cuộc sống. 

3. Tôi học được gì từ Anne tóc đỏ?

- Sự lạc quan và tha thiết với cuộc đời: Trong số những nhân vật trong các cuốn truyện tôi đã đọc, Anne có lẽ là người lạc quan nhất, luôn nhìn mọi việc với cái nhìn tích cực, và yêu quý tất thảy mọi điều. Cô không cố gắng gạt đi những nỗi buồn, chỉ đơn giản tiếp nhận mọi điều xảy đến. Niềm lạc quan của Anne trước hết đến từ sự chấp nhận, niềm vui được sống, và tin rằng mình xứng đáng được yêu thương. Có lần, bà Marilla -người nhận nuôi Anne đã phải thốt lên: “Con nặng lòng với mọi thứ quá, Anne!”. Bà lo lắng: “Ta e rằng rất nhiều nỗi thất vọng đang chờ sẵn trong đời con”.

Ngay lập tức, Anne kêu lên: “Ôi bác Marrila, trông chờ thứ gì đó cũng là có được một nửa sự thú vị của chúng rồi!”.

- Sự chân thành và niềm tin vào con người: Tôi lớn lên với rất nhiều ngờ vực về sự chân thành. Quan sát những người xung quanh, đã có lúc tôi cho rằng: sống trên đời phải khôn ngoan hơn người khác mới không bị thiệt thòi; người tốt chưa chắc đã nhận lại được những điều tốt đẹp… 

Tôi cũng không hiểu vì sao và làm thế nào những niềm tin giới hạn ấy đã in vào đầu tôi mạnh mẽ tới vậy. Nhưng cho tới khi đọc Anne tóc đỏ, tôi bất giác mong muốn cũng được sống như vậy, giản dị, chân thành, và trân trọng cảm xúc của chính mình, giống như cô gái ấy. Tôi nghĩ rất khó để đánh giá cách sống nào là tốt, bởi mỗi người có hoàn cảnh, tư duy, các mối quan hệ xung quanh khác nhau; nhưng sau này tôi đã lựa chọn CHÂN THÀNH là một trong những điều cơ bản nhất trong cách sống của mình. Vì sao ư? Có lẽ chính vì cảm hứng tôi có được từ cô bé Anne tóc đỏ, mộng mơ, nhiệt huyết và trong sáng. 

- Niềm yêu thích viết lách: Tôi nhớ trong tập truyện có chi tiết, khi Anne khoảng 15-16 tuổi, trong một lần đi cùng cô bạn thân đi tìm mua một chiếc đĩa cổ, cô rơi vào hoàn cảnh éo le: lọt nửa người qua mái bếp của nhà hàng xóm khi cố gắng “nhòm” xem có chiếc đĩa ấy ở đó không, trong khi trời bỗng đổ mưa như trút nước. Cô “dũng cảm” cầm cây dù che trên mái đầu trần cả tiếng đồng hồ mà không thể nào thoát ra được. 

Trong hoàn cảnh dở khóc dở cười ấy, bỗng dưng Anne có cảm hứng… viết truyện, một câu chuyện tưởng tượng về cuộc trò chuyện vui vẻ giữa những đóa hoa và mầm cây. Đó là “cây cúc tây, cây đậu ngọt, chim hoàng yến hoang ẩn trong bụi tử đinh hương cùng với vị thần giám hộ khu vườn”. Thế là dưới màn mưa, cô gái dưới tán ô trên nóc bếp, cùng mảnh giấy và cây bút chì chìm đắm trong thế giới văn chương của riêng mình. 

Có lẽ tôi của thời thơ bé cũng từng có lúc như Anne, mộng mơ, nhiều tưởng tượng, và giàu cảm xúc trước vạn vật. Khi lớn lên, trước hiện thực và áp lực của cuộc sống, tôi dần rời xa niềm yêu thích viết lách của mình. Có đôi lần, tôi cũng viết cho riêng mình, giấu kín những dòng chữ ấy trong cuốn nhật ký hoặc trên những trang mạng xã hội nhưng ở chế độ “bí mật”.

Ngoài 30 tuổi, bước vào thế giới của người trưởng thành, trải qua những thăng trầm của cuộc sống tôi mới hiểu: điều mình thích làm nhất mới có thể giữ mình đứng vững trước những thực tế gai góc của cuộc đời. Nếu đến điều mình say mê cũng không dám làm, không thể làm, không tin rằng mình làm được, thì chúng ta có thể tìm được động lực ở đâu để cố gắng?

Suy nghĩ này là một trong những lý do khiến blog In Metime ra đời. Tôi muốn có một nơi nào đó để nuôi dưỡng đam mê thuở nhỏ của mình; dẫu bây giờ tôi không còn viết về những câu chuyện tưởng tượng, cây cỏ, trời mây mà dành thời gian cho những bài học chiêm nghiệm trong cuộc sống. Tôi đã viết trong niềm yêu thích về con người, cuộc sống của mình, và cách nhìn cuộc đời của mình… VIẾT là điều quý giá tôi luôn muốn giữ gìn, vun đắp và chăm lo.

Và biết đâu đấy, một ngày nào đó tôi cũng làm được điều Anne đã làm: trở thành một tác giả được nhiều người biết tới, bằng chính tấm lòng chân thành, thuần khiết, và tình yêu vô cùng với việc viết lách của mình? Đó là mơ ước mà tôi tin tưởng, hy vọng, và sẽ nỗ lực để có được nó. 

Link shopee: https://shope.ee/2pzdp6SK1c

II – HARRY POTTER 

1. Giới thiệu về Harry Potter

Harry Potter là một bộ truyện nổi tiếng, từng giành nhiều giải thưởng trên thế giới và được chuyển thể thành series phim cùng tên, được viết bởi tác giả người Anh J. K. Rowling – một người mẹ đơn thân giàu nghị lực, sự kiên định và tài năng. Bản thảo của bà từng bị nhiều nhà xuất bản từ chối trước khi trở thành hiện tượng xuất bản trên toàn thế giới. 

Bộ truyện gồm 7 tập, kể về 7 năm trong cuộc đời cậu bé Harry Potter từ 11 tới 17 tuổi. Harry trở thành trẻ mồ côi sau khi bố mẹ bị giết bởi Chúa tể Hắc ám khi cậu chỉ mới 1 tuổi. Cậu nổi tiếng trong cộng đồng phép thuật bởi mọi người đều cho rằng cậu là “người được chọn” – thủ lĩnh tinh thần của thế giới phù thủy chống lại thế lực hắc ám. Cuối cùng, khi 17 tuổi, cùng với sự giúp sức của bạn bè, thầy cô giáo và nhiều người khác, cậu đã thực sự đánh bại “kẻ thù cuối cùng”, giành lại bình yên cho tất cả mọi người. 

2. Kỷ niệm của tôi.

Tôi nhớ khi ở ký túc xá, có lần tôi thấy một người bạn của mình mang về cuốn sách dày cộp trên đó ghi tiêu đề: “Tập 7 – Harry Potter và bảo bối tử thần”. Bạn tôi hồ hởi nói: “Tập cuối, mới nhất đấy, tớ mua để… ngắm thôi chứ đọc hết rồi!”. Tôi ngạc nhiên! Có thể có cuốn sách khiến sinh viên – vốn không dư dả tiền bạc, vẫn đang ở ký túc xá cho tiết kiệm, mua về để ngắm ư?

Ấy vậy mà cho tới hiện tại, tôi đã mua hai bộ Harry Potter để đọc, bởi cứ năm năm lại mua mới vì sách nát hết do đọc quá nhiều, và riêng một bộ… để ngắm, giống hệt cô bạn năm ấy. 

Năm 2020, có một giai đoạn tôi bị trầm cảm do áp lực quá lớn từ học tập và công việc, đồng thời với những tiêu cực từ dịch Covid 19. Tôi không muốn và không thể đọc bất cứ sách nào. Tôi có cảm giác não mình… từ chối tiếp nhận thông tin. Thứ duy nhất tôi có thể đọc là Harry Potter. Mỗi tối, tôi đọc những dòng chữ có khi đã thuộc trong truyện, để tự ru mình vào giấc ngủ. Bằng cách ấy, tôi như được tách biệt khỏi những nỗi lo lắng, bất an, mệt mỏi của cuộc sống để chìm đắm trong thế giới riêng của phép thuật, của Harry Potter cùng những người bạn, của tình bạn, tình yêu và tình thân. 

Trước đây tôi thường nghe thấy khái niệm “comfortable food”, tức là loại thức ăn có thể khiến tâm trạng chúng ta tốt lên, thường gắn với kỷ niệm hạnh phúc nào đó trong quá khứ. Đối với tôi, truyện Harry Potter cũng giống một loạt “đồ ăn thoải mái” như vậy. Mỗi khi tâm trí tôi cần một nơi nào đó để “trốn”, để trấn tĩnh, và tìm kiếm sự bình yên, tôi lại quay về với những trang sách của nhà văn J.K Rowling. 

3. Tôi học được gì từ truyện Harry Potter?

- Không để dư luận ảnh hưởng tới bản thân:

Harry nổi tiếng ngay từ khi 1 tuổi bởi được gọi là “Đứa trẻ sống sót” – người duy nhất vượt qua lời nguyền giết chóc của Chúa tể hắc ám. Bởi thế, suốt thời đi học, Harry sống trong áp lực phải tốt đẹp, phải giỏi giang và thành công. Không ít lần, cậu nhận được sự chế nhạo, xa lánh, thậm chí cô lập của mọi người, nhưng Harry chưa bao giờ bị tác động bởi những lời lẽ của dư luận khiến cậu không làm chủ được cảm xúc của mình. Khi bị chế giễu, Harry sẵn sàng làm ngơ, bỏ ngoài tai, hoặc đáp trả một cách thẳng thắn.

Trái ngược với Harry là cậu bạn thân Ron Weasley, thường khó khăn khi gặp phải áp lực từ dư luận. Ron sẽ đau khổ khi nghĩ mình bị coi thường, hoặc vô cùng sung sướng khi được mọi người chú ý; cậu bé từng bị tổn thương sâu sắc khi nghe được những lời bình phẩm không hay về mình. 

Tôi trước đây thuộc tuýp người khá nhạy cảm, dễ dàng sụp đổ cảm xúc khi gặp phải áp lực từ dư luận. Nhưng trải qua những biến cố, tôi hiểu ra rằng để đứng vững, tôi cần bỏ đi mong muốn làm vừa lòng tất cả mọi người, sợ hãi khi bị đánh giá xấu, và buồn bã khi nghĩ ai đó đang đánh giá về mình không tốt. Dư luận có logic riêng của dư luận, và những điều đó không nhất thiết phải phù hợp với quan điểm của cá nhân tôi. Chỉ cần tôi không làm điều gì sai trái, không gây ảnh hưởng xấu đến ai, thì tôi hoàn toàn có quyền lựa chọn cách mình sống. Tôi muốn mình có được sự tự tin như Harry vậy. Cậu ấy hiểu bản thân mình, luôn nỗ lực tránh xa cái xấu để làm thật nhiều điều tốt đẹp, và thế là đủ. 

- Mọi điều xảy ra đều có lý do của nó: 

Có một lần, Harry ngăn cản hai người bạn thân của bố cậu giết một người khác – kẻ đã phản bội bạn bè, trực tiếp dẫn tới cái chết của bố mẹ cậu. Sau đó, thấy cậu hối tiếc vì điều đó. Bởi cậu nghĩ, sau bao nỗ lực chiến đấu với phe hắc ám, thậm chí phải mạo hiểm quay ngược thời gian trở về quá khứ, cậu lại ngăn cản người ta giết tên phản bội đó. Cậu nghĩ, hành động ấy đã khiến mọi việc “có thay đổi được gì đâu?”.

Nhưng, thầy hiệu trưởng trả lời: “Không phải đâu. Chẳng lẽ việc con quay ngược lại thời gian không dạy cho con được điều gì sao, Harry? Hậu quả hành động của chúng ta luôn luôn rất phức tạo, rất đa dạng, đến nỗi tiên đoán về tương lai thật ra là một công việc rất khó khăn. Sẽ đến một lúc mà con sẽ rất mừng rằng con đã cứu mạng hắn.”. 

Đối với tôi, đây là một trong những câu nói đắt giá nhất trong bộ truyện.

Cuộc sống là một chuỗi những lựa chọn, những tình cờ, và cả quyết định trong chớp mắt. Tôi có từng tiếc nuối không? Câu trả lời là có. Nhưng hối hận không? Không, tôi không hối hận bởi những gì đã lựa chọn, không trách cứ những gì người khác đã đối xử không tốt với tôi, và không bao giờ ao ước “cỏ bên kia đồi”. Tôi tin rằng, những gì xảy đến đều có lý do của nó. Hơn nữa, cuộc sống này có quá nhiều điều chúng ta không thể kiểm soát, càng không nên kỳ vọng có thể thay đổi bất kỳ ai. Việc duy nhất ta có thể làm là lựa chọn thái độ của mình, làm tất cả những gì tốt nhất có thể, và tin rằng:

“Mọi việc cuối cùng sẽ ổn, nếu chưa ổn thì chưa phải cuối cùng” (khuyết danh).

Có một câu nói khác tôi rất thích, trích trong cuốn sách “Gần như là nhà” (nhiều tác giả):

“Đôi khi ở một thời điểm nào đó, lựa chọn chỉ là lựa chọn. Nhưng sau này, khi ta đã trải qua ngã rẽ ấy rồi, ta sẽ nhận ra rằng lựa chọn xuất hiện ở đó để làm thay đổi cuộc đời mình mãi mãi”.

- Chúng ta sinh ra đã có trách nhiệm thuộc về mình:

Sự lựa chọn của lịch sử đã khiến Harry trở thành đứa bé mồ côi, đối thủ của Chúa tể hắc ám, mang trên mình trách nhiệm của người dẫn dắt thế giới phép thuật trong khi lẽ ra số phận này có thể đã thuộc về một người bạn khác của cậu. Harry từng đau khổ, nuối tiếc, có phần bất mãn khi phải chịu tất cả những điều đó. Cậu mơ ước trong xót xa: “Nếu mình không phải đứa bé ấy, thì người ôm mình hôm nay sẽ là mẹ của mình chứ không phải mẹ của Ron, và mình cũng không có vết sẹo trên trán”.

Dẫu vậy, Harry chưa bao giờ trốn tránh trách nhiệm của mình, không chỉ với bản thân, bạn bè, mà với cả thế giới phù thủy. Cậu nhận gánh mọi phần nguy hiểm, mọi nỗi buồn và cô đơn, mọi thử thách đánh bại phe hắc ám. Cậu làm vậy không phải để chứng tỏ mình anh hùng hay cao thượng, chỉ bởi cậu là Harry Potter – “người được chọn” – “đứa bé sống sót”.

Sự chấp nhận ấy có dễ dàng không? Tôi nghĩ là không. Điều dễ dàng hơn chấp nhận là trách cứ, bực bội, cảm thấy cuộc đời bất công trong tâm thế của một nạn nhân. Chúng ta cũng vậy! Thật đơn giản và nhẹ nhõm nếu có thể tìm được lý do hợp lý cho mọi vấn đề. Sự nghiệp không thành công bởi không có chỗ dựa, học tiếng Anh không tốt bởi gia đình không có điều kiện cho học bài bản từ nhỏ, cuộc sống vất vả bởi phải lo cho quá nhiều người …

Nhưng bạn à, mỗi người đều có khó khăn, thử thách, và những nỗi niềm riêng. Dù là người giỏi nhất, giàu nhất, vui tươi nhất, đằng sau đó cũng là nhiều câu chuyện ít người tưởng tượng ra của những vất vả, nhọc nhằn và nỗ lực. Chấp nhận hoàn cảnh xuất thân, chấp nhận bản thân mình, chấp nhận môi trường mà mình đang sống là bước đầu tiên để tìm ra cách cải thiện mọi điều. Trách nhiệm đang mang trên vai, hầu hết chúng ta không có quyền lựa chọn, chỉ có thể không ngừng tiến về phía trước và cố gắng làm tốt nhất những gì có thể, giống như Harry Potter. 

Link shopee: https://shope.ee/40BbDHnXWR

III – NGÔI NHÀ NHỎ TRÊN THẢO NGUYÊN.

1. Giới thiệu về Laura và Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên.

Khác với hai bộ truyện trên, tôi đọc Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên sau khi đã xem phim. Tôi nhớ hồi còn nhỏ, cứ chiều chiều lại trông mong đến 6 giờ tối để được xem phim trên TV. Cảnh quay cả gia đình Laura – nhân vật chính của truyện trên chiếc xe ngựa chạy trên con đường đất đỏ, dừng lại trên đỉnh đồi nhìn về ngôi nhà gỗ nhỏ phía xa đã trở thành một phần tuổi thơ tôi. Chính vì thế, khi bắt đầu ra Hà Nội học đại học, tôi đã để dành tiền và tìm mua bộ truyện này. 

Tôi rất ngạc nhiên khi đọc truyện, bởi từng câu chữ, cách diễn đạt, và chi tiết trong truyện rất khác so với những gì được thể hiện trên phim. Cách viết của tác giả Laura Ingalls Wilder rất chân thực, chi tiết, giản dị như một trang nhật ký nhưng vô cùng lôi cuốn. Theo từng trang sách, tôi như thực sự nhìn thấy trước mắt mình hình ảnh những vùng phía Tây nước Mỹ hơn một thế kỷ trước: hoang dã, khắc nghiệt nhưng vẫn mang màu sắc bình yên, trong trẻo. 

Bộ truyện dựa trên hồi ức của chính tác giả, từ khi còn là một cô bé đến khi đã trưởng thành trên con đường rong ruổi cùng gia đình qua những vùng đất mới. 

2. Kỷ niệm của tôi.

Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên chính là bộ truyện “nhiều chữ” đầu tiên tôi mua cho con gái đọc khi bé khoảng 6 – 7 tuổi, sau nhiều cuốn sách khác đầy màu sắc, nhiều tranh ít chữ. Không hiểu sao, tôi cảm thấy mong muốn con đọc được những cuốn sách này ngay khi đọc chữ thông thạo, có thể bởi tôi mong con được cảm nhận cuộc sống của cô bé Laura và gia đình - một cuộc sống quá hấp dẫn, nhiều thách thức nhưng luôn tràn ngập tình yêu thương. 

Tôi nhớ có lần vào phòng con, nhìn thấy bạn ấy đang ngồi dưới ngọn đèn chăm chú vào một cuốn sách của bộ truyện trong tay, tập trung đến mức tôi gọi mấy câu cũng không để ý. Lúc ấy, tôi bỗng cảm thấy có một niềm vui len lỏi trong tim. Con gái tôi, cuối cùng đã có thể tự đọc một trong những bộ truyện của tuổi thơ tôi! Nếu đã đọc và thích Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên ngay khi biết chữ, hẳn bạn ấy cũng sẽ thích đọc sách như tôi mong ước. Đến bây giờ tôi vẫn không giải thích được vì sao mình lại tin như vậy, nhưng Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên như cánh cửa dẫn tôi vào thế giới của văn học, sách vở, cùng những mộng mơ trong lòng. 

3. Tôi học được gì từ Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên?

- Yêu thương không có nghĩa luôn phải hy sinh mọi thứ cho con: 

Có chi tiết dường như không quá liên quan đến nội dung chính của truyện, nhưng lại khiến tôi có ấn tượng mạnh mẽ. Trong một lần khi đang làm nhà ở vùng đất mới, vì người bố mới chỉ đóng xong một chiếc giường nên buổi tối, bố mẹ và em bé nhỏ nhất nằm trên giường, hai chị em Laura và Marry ngủ dưới đất, trên tấm nệm rơm.

Trong ký ức của mình, tôi đã lớn lên với tình yêu thương, sự chăm sóc và rất nhiều hy sinh của bố mẹ. Thậm chí, tôi chưa từng thấy bố mẹ mình dành bất cứ thứ gì cho bản thân, mọi điều tốt đẹp đều dành cho chị em tôi. Khi lớn lên, tôi luôn cảm thấy thương, xót, và cả áy náy khi nghĩ về sự hy sinh ấy.

Chính vì thế, khi đọc chi tiết về chiếc giường trong truyện, tôi đặt ra nhiều câu hỏi trong lòng. Bố mẹ của Laura rõ ràng vô cùng yêu thương con cái, cũng giành về mình rất nhiều vất vả và hy sinh cho cuộc sống của con, nhưng đôi lần, như lần dựng nhà ấy, bố mẹ Laura đã lựa chọn thật khác tưởng tượng của tôi. Tôi thầm nghĩ, nếu gia đình tôi ở trong hoàn cảnh đó (thực tế là đã từng như vậy mặc dù chúng tôi không dựng nhà ở miền tây nước Mỹ mà ở một vùng quê Việt Nam), bố mẹ tôi sẽ sắp xếp thế nào? Câu trả lời tôi biết chắc chắn, là bố mẹ sẽ chọn nằm tấm nệm rơm, cho chị em tôi ngủ trên giường. 

Nhưng bản thân tôi sẽ thích cách nào hơn? Nếu được lựa chọn, tôi mong bố mẹ mình sẽ nằm trên giường, để tấm nệm rơm cho chị em tôi. Vì sao ư? Vì bố mẹ vất vả hơn chúng tôi nhiều. Khi thức dậy, bố mẹ có bao việc cần làm để lo cho cuộc sống. Bố mẹ cần một giấc ngủ ngon hơn chúng tôi. Hơn nữa, là trẻ con, chúng tôi dễ ngủ hơn bố mẹ. Một tấm nệm rơm có lẽ không phải điều gì quá khổ sở với một đứa trẻ, thậm chí còn là một niềm vui nho nhỏ. 

Tôi biết ơn bố mẹ mình vô cùng, nhưng tôi cũng mong, hai người thân yêu ấy sẽ sống cho bản thân một chút, đừng nhường mọi thuận lợi cho những đứa con. Sức khỏe của bố mẹ cũng quan trọng với con cái không khác gì sức khỏe của con cái đối với bố mẹ.

Sau này, khi đã là một người mẹ, tôi cũng có đôi lần lựa chọn giống như bố mẹ của Laura – ưu tiên sự thoải mái của chính mình, thay vì luôn hy sinh mọi điều vì con. Tôi không nghĩ đây là sự ích kỷ, chỉ là trân trọng sức khỏe và tâm lý tích cực của bản thân để chăm sóc con cái và gia đình tốt hơn. 

- Dù cuộc sống khó khăn vất vả, chúng ta vẫn luôn có thể dành thời gian bên nhau:

Gia đình Laura di cư qua nhiều vùng, từ ven sông, tới cánh đồng của những người da đỏ. Nhiều khó khăn, thách thức, nguy hiểm rình rập đến từ tự nhiên và con người. Cuộc sống có khi thiếu thốn, không có đồ ăn, ốm đau bệnh tật. Nhưng bất cứ khi nào có cơ hội, cả gia đình lại quây quần bên bếp lửa, cùng hát, cùng nhảy trong tiếng đàn của người cha. Tôi tin rằng khi trưởng thành, một trong những điều quan trọng nhất đọng lại trong ký ức của chị em Laura chính là những buổi tối đầm ấm như thế. 

Liên hệ tới cuộc sống hiện đại, gần như không có điểm chung với cuộc sống của những người khai hoang miền Tây nước Mỹ từ thế kỷ trước; thậm chí giờ đây còn bận rộn và vất vả hơn ở một vài khía cạnh, nhưng giá trị của những buổi tối gia đình quây quần thì tôi tin là không thay đổi. Có thể chỉ cần 15 phút mỗi tối trò chuyện trước khi đi ngủ, nhưng cũng đủ để cả gia đình “sạc năng lượng” bằng rất nhiều yêu thương sau một ngày dài. 

- Âm nhạc nuôi lớn tâm hồn:

Một điểm thú vị xuyên suốt bộ truyện là tình yêu âm nhạc của cả gia đình. Bất cứ khi nào có thể, bố mẹ, Laura và các chị em lại cùng hòa mình vào tiếng đàn, ca hát vang vọng cả vùng đất rộng lớn hoang vu. Tôi vẫn thường nghĩ, âm nhạc không cần ngôn ngữ, thậm chí không cần hiểu, chỉ cần cảm nhận. Đó là điều quan trọng và cần thiết để chúng ta giữ lại cho mình những bay bổng, mộng mơ, và trái tim tràn đầy xúc cảm trước cuộc đời. Có lẽ âm nhạc chính là một phần sức mạnh giúp gia đình cô bé Laura vượt qua bao vất vả, hiểm nguy của cuộc sống. 

Link shopee: https://shope.ee/2L3NEFBDVq

THAY LỜI KẾT.

Lời nhận xét tôi thường nhận được nhiều nhất, cũng là lời khen tôi thích nhất từ những người đọc bài viết của mình đó là: lối viết chân thực, giản dị, và trong sáng. Tôi nghĩ đó một phần đến từ tính cách của tôi, nhưng cũng có thể còn một lý do khác: Thể loại sách tôi thích nhất là văn học dành cho thiếu nhi. Niềm yêu thích đó có lẽ đã ảnh hưởng tới tôi theo những cách tôi không ngờ tới. 

Không chỉ có ba bộ truyện trên, còn có rất nhiều những cuốn sách thiếu nhi khác đã trở thành một phần trong hành trình trưởng thành của tôi. Thế giới của những cô bé, cậu bé như Anne tóc đỏ, Laura của Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên, hay Harry Potter luôn ở đó mỗi khi tôi muốn sống lại những năm tháng tuổi thơ của chính mình; tìm cho mình một chút tĩnh lặng giữa cuộc sống vốn phức tạp và đầy trách nhiệm của những-người-trưởng-thành-từng-là-trẻ-con. 

Cảm ơn bạn đã chia sẻ cùng tôi những cảm xúc này!

Bạn có thể đọc thêm một số bài viết khác về chủ đề ĐỌC SÁCH đã đăng trên blog:

Ba cuốn sách quan trọng nhất tôi đã đọc năm 2022

Tôi đã thay đổi tư duy đọc sách như thế nào?

Kinh nghiệm để tìm ra những cuốn sách phù hợp

Chúc bạn một ngày bình yên,

Tố Uyên.

(Một số link trong bài viết là link Affiliate Marketing. Khi bạn mua sách qua các link này, giá tiền không thay đổi cho bạn, nhưng shopee sẽ trích một khoản hoa hồng nhỏ cho blog In Metime. Cảm ơn bạn đã giúp blog có thể phát triển bền vững hơn!)

Một trong số ít việc khiến tôi luôn cảm thấy thoải mái khi làm bất kể tâm trạng, đó là đọc sách. Chìm đắm vào một cuốn sách hay không những mở mang hiểu biết, còn khiến tôi tôi giải tỏa căng thẳng trước những lo âu, bộn bề của cuộc sống.

Tuy vậy, giữa bạt ngàn những cuốn sách về mọi thể loại, làm cách nào để chọn được cuốn phù hợp với mình? Đây là câu hỏi tôi nhận được từ rất nhiều bạn bè, đồng nghiệp, và người thân của mình nhất là sau khi tôi đăng lên blog bài viết về thay đổi tư duy đọc sách và những cuốn sách quan trọng nhất năm 2022; bởi vậy, tôi sẽ đưa ra quan điểm của mình về việc lựa chọn sách và ba cách tôi thường sử dụng để tìm thấy những cuốn sách chất lượng, giá trị, phù hợp với mong muốn của mỗi người trong bài viết này.

1. THÓI QUEN ĐỌC LÀ QUAN TRỌNG, NHỮNG CUỐN SÁCH YÊU THÍCH SẼ TỚI SAU.

Trên một vài hội nhóm đọc sách, review sách trên facebook, thỉnh thoảng tôi lại thấy có bạn đặt những câu hỏi như: “Em muốn đọc sách, em nên mua cuốn nào để bắt đầu?”, “Em thấy mình trì trệ quá, có cuốn sách nào giúp thoát ra tình trạng này không?”, “Em muốn tìm hiểu về kinh doanh, nhờ anh chị gợi ý cuốn nào hay?”.

Thực ra việc đặt câu hỏi cho những người khác để có sự chia sẻ kinh nghiệm là cần thiết và thường có hiệu quả nhất định. Tuy vậy, từ kinh nghiệm của mình, tôi nhận thấy: điều cốt yếu không phải chọn sách nào để bắt đầu, quan trọng là bắt đầu đọc sách. 

Việc tìm kiếm trên mạng, nhờ tư vấn về sách là việc nên làm, nhưng chỉ trong thời gian ngắn bạn cần ra quyết định. Sa đà vào sự tìm kiếm để mong gặp được cuốn sách phù hợp nhất sẽ khiến bạn đánh mất nhiều thời gian, thậm chí còn là sự trì hoãn. Đơn giản là hãy bắt đầu đọc. Bạn có thể gõ “những cuốn sách hay nhất về chủ đề A” trên Internet, chọn lấy một cuốn, nếu cuốn đó có nhiều review tốt trên các trang bán sách như Tiki, bạn hãy mua, không cần chọn tiếp. 

Mong muốn tìm ra cuốn sách tốt nhất, hay nhất, phù hợp nhất tôi nghĩ là điều không khả thi, ngay cả dựa trên tư vấn của những người xung quanh. Bởi nền tảng hiểu biết,  cảm nhận, và mục đích đọc sách của mỗi người khác nhau. Có thể bạn chưa quá yêu thích cuốn sách đầu tiên, nhưng nó sẽ dẫn bạn đến cuốn thứ hai, thứ ba… khi bạn đã có những hiểu biết nhất định về vấn đề đang tìm hiểu. Ngược lại, tìm kiếm quá lâu và không quyết định được sẽ khiến bạn mất cảm hứng để bắt đầu đọc. 

Cứ chọn một cuốn và bắt đầu đọc, bạn sẽ sớm tìm thấy những cuốn sách “gối đầu giường” của mình! Đó là kinh nghiệm số một của tôi khi bắt đầu tìm hiểu về chủ đề nào đó. “Done is better than perfect”. Đọc xong một cuốn sách sẽ giúp bạn biết nên đọc cuốn nào tiếp theo, đừng cố gắng tìm cuốn sách hoàn hảo ngay từ đầu. 

2. TÌM KIẾM NGUỒN REVIEW SÁCH CHẤT LƯỢNG.

Trước đây, tôi có thói quen tìm thông tin của một cuốn sách nào đó bằng cách đọc review trên internet. Tuy vậy, thật khó để tìm được những review chân thực, sâu sắc, và khách quan. Tôi thường gặp những bài review rất dài, đa số là những lời khen ngợi; đọc xong không đọng lại được những điểm trọng tâm của sách, không có những liên hệ với thực tế của người đọc để tôi có thể đối chiếu sang bản thân mình. Tôi cũng ít tìm thấy những trang review sách thành nhóm, tức là khoảng 3-5 cuốn sách hay về chủ đề nào đó, có đánh giá, so sánh, liên hệ giữa các cuốn sách, và gợi ý người đọc nên tìm hiểu theo thứ tự nào. 

Theo kinh nghiệm của tôi, khi tìm review sách, các bạn hãy gõ tên cuốn sách, kèm chữ “blog”. Ví dụ, “Sức mạnh của thói quen review blog”. Sở dĩ như vậy, bởi các bài ở đây thường được viết dựa trên đánh giá và cảm nhận thực tế của tác giả blog, không vì mục đích thương mại, hoặc nếu có, đó cũng không phải mục đích quan trọng nhất. 

Nếu bạn đọc tốt tiếng Anh, có thể tìm kiếm theo từ khóa tương tự, nhưng với tên sách bằng tiếng Anh, có khả năng bạn sẽ tìm thấy những bài review rất hay trên các trang blog – thường chi tiết hơn nhiều các trang đăng review chỉ với mục đích giới thiệu và bán sách. 

Một trang tôi thường tìm đánh giá về các cuốn sách là Goodreads, một trang rất lớn của cộng đồng đọc sách trên toàn thế giới: https://www.goodreads.com/

Tôi đang có dự định sẽ xây dựng chuyên mục review sách trên blog In Metime của mình. Tôi hy vọng sẽ trở thành một địa chỉ đáng tin cậy, chân thật, và bổ ích cho những người đang tìm kiếm những cuốn sách hay. 

3. ĐI THEO GỢI Ý TRONG SÁCH.

Một cuốn sách hay, vốn được tạo thành bởi kiến thức, kinh nghiệm, và rất nhiều sự tổng hợp từ trải nghiệm của tác giả và những cuốn sách mà tác giả từng đọc qua. Vì vậy, bạn có thể tìm thấy gợi ý cho mình khi tác giả nói về sách của người khác, trích dẫn hoặc lấy ý trong sách khác làm căn cứ cho lập luận của mình. Bằng cách này, tôi luôn có một danh sách các cuốn sách tiếp theo mình muốn đọc. Khi đã có danh sách này, hãy lọc lựa tiếp bằng hai cách trên, bạn sẽ biết tiếp theo mình nên đọc gì.

Ví dụ, khi đọc cuốn Deep Work của tác giả Cal Newport, tôi tìm thấy một trích dẫn hay từ tác giả Jack Canfield: “Thành công không phải là phép màu nhiệm hay sự lừa gạt, nó chỉ đơn giản là học cách tập trung”. Từ đó tôi tìm được một loạt các cuốn sách thú vị của tác giả này như: Những nguyên tắc thành công, Người nam châm, Sức mạnh của tập trung…

THAY LỜI KẾT

Bằng những gì đã trải nghiệm trong rất nhiều năm đọc sách của mình - từ khi còn là một cô bé đạp xe giữa cái nắng oi ả mùa hè đến thư viện huyện mượn từng cuốn sách, tới mười năm qua tôi mở rộng phạm vi đọc tới những thể loại sách tôi vốn không ngờ mình thấy yêu thích, hữu ích, và mang lại nhiều ý nghĩa cho cuộc sống đến thế. Tôi đã rút ra được ba điều quan trọng nhất để chọn được cuốn sách phù hợp chia sẻ cùng các bạn.

Nhưng dù sử dụng cách nào để tìm kiếm sách hay, và mất bao lâu để thấy những cuốn sách mình đặc biệt yêu thích, tôi cũng tin rằng cách đơn giản nhất là cứ bắt đầu với bất kỳ cuốn nào thấy “có vẻ ổn”. Hành trình tiếp theo sẽ dẫn ta đến những chân trời mới vốn không thể biết trước được khi mới bắt đầu kiếm tìm. 

Đơn giản là hãy cầm lấy một cuốn sách và bắt đầu đọc. “Done is better than perfect”.

Chúc bạn một ngày bình yên,

Tố Uyên. 

* Một số bài viết cùng chủ đề:

Ba cuốn sách quan trọng nhất tôi đã đọc năm 2022

Tôi đã thay đổi tư duy đọc sách như thế nào?

“Chào các bạn, tôi là Tố Uyên - tác giả của blog In Metime”...

Đó là câu đầu tiên tôi viết trong trang giới thiệu của blog. Thật thú vị và kỳ diệu! Bằng một cách nào đó, tôi đã có một địa chỉ riêng của mình trên thế giới Internet rộng lớn, nơi tôi được trải lòng, đưa những bài viết của mình “ra ánh sáng”, đến với bạn đọc. Và, tôi đã nhận được tin nhắn của mọi người, những bình luận cuối bài viết, những lời cảm ơn, động viên, và khích lệ …

Tất cả giống như một cuốn sách chỉ mới bắt đầu, ở đó tôi và In Metime đang từng bước, từng bước xây dựng nên những chi tiết, câu chuyện về mình, trong sự ủng hộ ấm áp, nhiệt thành của bạn đọc. Thế nhưng, cuốn sách ấy có lẽ đã chưa thể xuất hiện những trang đầu tiên, nếu tôi vẫn giữ khư khư những nỗi sợ và niềm tin giới hạn của mình như bao năm qua. 

Thực ra, tôi biết mình có đủ lý do để bắt đầu. Nhưng phải qua một quãng đường dài với sự giúp sức của nhiều người để đối mặt với những niềm tin giới hạn, tôi mới có thể tự tin xây dựng nên blog như hôm nay (và tôi tin, sẽ còn tiếp tục thật lâu sau này). Tất cả những điều đó, trở ngại từ chính bản thân, lý do tôi quyết tâm xây dựng blog, và bài học tôi có được sau hành trình vừa qua với In Metime - bước chân đầu tiên của hành trình vạn dặm, sẽ được tôi sẽ chia sẻ cùng bạn trong bài viết hôm nay. 

VÌ SAO UYÊN LÀM BLOG?

Đây là câu hỏi tôi nhận được rất nhiều từ người thân (ngay cả… mẹ tôi), bạn bè, đồng nghiệp trong mấy tháng qua. Thú thực, tôi cảm thấy thật khó để diễn tả một cách thật rõ ràng lý do của lựa chọn này, khi quyết định đưa những bài viết của mình đến với mọi người. Ban đầu, tôi nghĩ rất đơn giản về việc làm blog, chỉ là viết bài và đăng lên. Nhưng khi bắt tay vào thực hiện từng bước, tôi phát hiện ra để tạo nên một website chỉn chu, dễ theo dõi, đăng bài đều đặn và có hình ảnh, màu sắc, bố cục như ý, cần nhiều công sức và thời gian hơn tôi tưởng. 

Từ khi khởi động xây dựng blog đến nay quả thật là quãng thời gian không dài, nhưng tôi đã có cơ hội bắt đầu thắp sáng một ước mơ lớn của mình. Không ít lần gặp trở ngại, tôi lại quay về với Big Why – những lý do thực sự đã thúc đẩy tôi. Tôi có ba động lực lớn nhất:

1. Vì tôi thích viết.

Có lẽ điều đó đến từ tính cách, sở thích, và thói quen của tôi. Mặc dù thường tham gia các hoạt động tập thể, làm việc, trao đổi với nhiều người; nhưng sâu thẳm trong lòng, tôi biết mình là một người hướng nội. Tôi thích viết, thích “trút” những tâm tư, suy nghĩ, ý tưởng của mình xuống trang giấy. Viết giúp tôi giải tỏa căng thẳng, khơi dậy cảm hứng, và rèn luyện tư duy. 

Có lẽ tôi cũng được chút “gen di truyền” nào đó trong gia đình có năng khiếu viết. Bác ruột tôi là nhà thơ đã từng có nhiều giải thưởng trong các cuộc thi. Mẹ tôi cũng hay viết, đó là sở thích lúc rảnh rỗi của bà. Từ nhỏ tôi đã bộc lộ niềm yêu thích với việc viết của mình bằng một vài bài thơ, truyện ngắn nhỏ. Nhưng những lựa chọn thời trẻ đã dẫn tôi đi con đường khác, học chuyên toán và làm việc trong ngành công nghệ. Tuy vậy, niềm yêu thích với những con chữ chưa bao giờ thay đổi trong tôi. Tôi viết hàng ngày nhưng gần như chỉ giữ cho riêng mình. 

Tôi nhận ra, mỗi khi ngồi vào bàn viết là tôi được sống trong những cảm xúc, suy nghĩ, và tâm tư chân thực nhất với chính mình. Vì thế, tôi nuôi dưỡng sở thích này, và viết mỗi ngày vào những giờ phút dành riêng cho bản thân - Metime của tôi. 

Tuy vậy, sau khi đăng những bài viết đầu tiên lên blog, tôi dần biến đổi cách viết, từ việc chỉ viết cho riêng mình chuyển sang viết cho nhiều người đọc. Nội dung các bài viết vẫn nhất quán với tính cách và chân thực với trải nghiệm của bản thân, nhưng tôi không đơn thuần “trút” xuống mọi điều không cân nhắc. Bởi tôi nghĩ mình cần có trách nhiệm với những nội dung mang tới cho bạn đọc. Tôi thực sự mong muốn những bài viết ấy không chỉ giúp tôi sống với đam mê của mình, mà còn mang lại giá trị cho những người bắt gặp nó trên Internet. 

2. Vì tôi đã sẵn sàng, và NGƯỜI THẦY xuất hiện.

Tôi vẫn hay nói đùa, lập blog cũng như… lấy chồng, tôi quyết định chỉ bởi cảm thấy “đã đến lúc”, như thể “các ngôi sao đã xếp thẳng hàng”. 

Người đầu tiên xuất hiện phải kể đến là blogger Chi Nguyễn – huấn luyện viên (coach), người bạn, người đồng hành cùng tôi từ những ngày đầu tiên. Tôi còn nhớ, mình từng “xổ” ra một loạt những nỗi niềm, lo lắng, nghi hoặc về bản thân với Chi trong những buổi trao đổi đầu tiên. Chi đã dẫn dắt và động viên tôi vượt qua tất cả những băn khoăn ấy cho tới được ngày tôi tự tin viết, ra mắt blog, đưa tất cả cuộc sống, suy nghĩ, và niềm tin của mình đến với mọi người. Cho tới hôm nay, tôi vẫn thường có Chi ở đó, là nguồn cảm hứng và “bác sỹ tâm lý” cùng tôi vượt qua những rào cản từ chính mình. 

“Người thầy” thứ hai đã giúp sức tôi là những cuốn sách về nghề viết. Tôi luôn tự ti mình không được đào tạo về nghề viết, hoàn toàn viết bằng bản năng, và chắc hẳn không có bất cứ thế mạnh nào. Nhưng đọc nhiều sách về chủ đề này, tôi đã tìm thấy những đáp án thú vị cho băn khoăn của mình khi theo đuổi con đường sáng tạo nội dung. Một số cuốn sách hay nhất tôi đã đọc: Hôm nay phải mở mang (tác giả: Nguyễn Thùy Dung), Viết đi đừng sợ (tác giả: Linh Phan), Bí mật của người kể chuyện (Tác giả: Carmine Gallo).

“Người thầy” thứ ba là các kênh nội dung, trang blog, youtube, podcast tôi tìm thấy trên Internet. Có lẽ tôi luôn có thể tìm thấy lời giải cho những vấn đề của mình liên quan đến việc viết và làm nội dung trên các nguồn thông tin này, miễn là kiên trì học hỏi. Một số kênh tôi thường theo dõi:

https://thepresentwriter.com/blog/

https://www.makingsenseofcents.com/

https://calnewport.com/blog/

3. Vì tôi muốn xây dựng sự nghiệp thứ hai.

Tôi có công việc chuyên môn là quản lý dự án phần mềm. Mặc dù đã có chỗ đứng nhất định trong ngành, nhưng tôi luôn có cảm giác muốn xây dựng sự nghiệp thứ hai, ngoài chuyên môn quản lý. Có ba lý do khiến tôi ấp ủ mong muốn này:

- Nền kinh tế bất ổn nên chỉ có một công việc chuyên môn duy nhất khiến tôi cảm thấy bất an, luôn có ý định tìm kiếm một công việc khác, với thời gian linh động, làm được tại nhà, và có tiềm năng về thu nhập. Bước đầu tiên của hành trình vạn dặm chính là những bài viết nho nhỏ mỗi tuần; biết đâu đó, sau quá trình chuyên cần rèn luyện, tích lũy kinh nghiệm, và liên tục tìm kiếm ý tưởng bằng con đường xây dựng blog, tôi sẽ trở thành tác giả sách. Tôi có thể xây dựng sự nghiệp viết của mình, song hành với công việc chuyên môn là quản lý dự án phần mềm. 

- Muốn có một công việc “có thể làm tới già”: Thú thực, tôi đã nghĩ về tuổi già ngay từ khi chưa tới 30 tuổi. Trong tưởng tượng của tôi, khi đã sáu mươi, bảy mươi tuổi, tôi hy vọng mình có một niềm đam mê nào đó, công việc nào đó làm tôi yêu thích, tiếp tục cống hiến cho cuộc sống và mang lại giá trị cho mọi người.

Tôi tin rằng, một sở thích, thói quen, niềm hứng thú tưởng chừng nhỏ bé nào đó ở hiện tại, có thể trở thành niềm vui cho cuộc sống của tôi đến mãi sau này, ngay cả khi đã già…

- Hỗ trợ cho công việc chuyên môn: Sau một thời gian viết đều đặn, tôi ngạc nhiên phát hiện ra việc viết blog lại hỗ trợ cho chuyên môn quản lý của mình. Khi viết, tôi có cơ hội tổng hợp những kiến thức nằm rải rác trong công việc thành các bài viết có hệ thống, logic và tổng quát. Nói ngắn gọn, việc viết blog đã giúp tôi không bỏ lỡ những trải nghiệm, kiến thức, và đúc kết của mình khi làm quản lý dự án. Bài viết “viral” đầu tiên của tôi trên blog chính là một ví dụ điển hình, khi tôi phân tích về việc tổ chức và điều hành chương trình biểu diễn của nhóm nhạc Super Junior tại Việt Nam tháng 3/2023 dưới góc nhìn của người làm quản lý. 

NHỮNG NỖI SỢ VÀ NIỀM TIN GIỚI HẠN TÔI ĐÃ VƯỢT QUA ĐỂ XÂY DỰNG INMETIME.

Nếu có một điều gì đó khó khăn nhất tôi phải vượt qua để bắt đầu xây dựng blog In Metime, thì đó không phải viết nội dung, thiết kế hình ảnh, hay dựng trang web, mà đó là vượt qua rào cản tâm lý của chính bản thân. 

Ở điểm khởi đầu, tôi có rất nhiều nỗi sợ và niềm tin giới hạn. Đó cũng là lý do mà dù yêu thích viết, đọc nhiều blog và cũng từng ấp ủ có một trang web cho riêng mình, thậm chí từng thực sự đăng ký một tên miền trên Wordpress cách đây vài năm, tôi vẫn không thể gom đủ dũng cảm đưa những trang viết của mình lên Internet. 

1. Nỗi sợ mình không đủ “xuất chúng” để viết về bản thân.

Trong tất cả những nỗi sợ, thì “sợ mình không đủ đặc biệt” luôn là điều thường trực, đau đáu, thậm chí khổ sở nhất mỗi khi tôi có ý định bước ra khỏi vùng an toàn. Nghĩ về viết blog, tôi từng cho rằng mình không có gì đặc biệt, không xuất sắc, không có năng khiếu nổi trội để trở thành một cây viết. 

“Chân dung” của một người đủ tiêu chuẩn theo quan điểm của tôi để trở thành blogger là: Có nền tảng gia đình tốt, từng đi du học và có những trải nghiệm ở nước ngoài, rất giỏi ngoại ngữ…

Soi chiếu vào bản thân mình, tôi thấy không có điều gì phù hợp với các tiêu chí trên. Tôi sinh ra trong một gia đình bình thường ở một tỉnh nhỏ. Học hết cấp 3, tôi vào đại học rồi làm việc trong ngành công nghệ tại Hà Nội, lấy chồng và sinh con theo “kịch bản” thông thường của nhiều bạn nữ. Tới lớp 6 tôi mới bắt đầu được học tiếng Anh, rồi tới khi đi làm, tôi có tấm bằng Toeic với điểm số trung bình. Mất rất nhiều năm, tôi mới có thể nói tiếng Anh thành thạo để làm cùng với các đối tác nước ngoài và học MBA. 

Tôi bèn đi đến “kết luận”: Mình quá bình thường để ai đó phải quan tâm. Người đọc sao có thể bị thu hút bởi một người giống đa số những người khác, chỉ quẩn quanh ở Việt Nam, và đã phải vật lộn rất lớn để có được một chút vốn tiếng Anh…

Sự thật là, những bài viết nhận được sự tương tác cao nhất trên blog In Metime, lại là những bài viết về chính những điểm “bất lợi” trong xuất phát điểm của tôi. Những khó khăn, vấp ngã, và sự “không đủ tiêu chuẩn” mà tôi từng e ngại, lại là những điều tạo ra sự đồng cảm nhiều nhất với bạn đọc. 

Nhiều bạn comment trên bài viết hoặc nhắn tin, gửi email cho tôi để kể về câu chuyện của mình. Cảm ơn tôi vì khi đọc In Metime bạn ấy có cảm xúc được sẻ chia… Hầu hết các bạn cũng giống tôi, sinh ra ở tỉnh lẻ, gia cảnh bình thường, mục tiêu cuộc sống cũng giản dị: chỉ mong học xong tìm được công việc tốt và có cuộc sống ổn định. 

Qua đó tôi đã hiểu ra: Mỗi người đều là một cá thể riêng biệt, với hoàn cảnh, những biến cố, và trải nghiệm khác nhau. Tôi không có những lợi thế như tôi thường nghĩ về một blogger có tiềm năng thành công, nhưng chính sự “rất bình thường” ấy lại là thứ khiến tôi trở nên gần gũi với bạn đọc. Hóa ra, đôi khi sự “bình thường” cũng có thể giúp tôi trở nên “đặc biệt”. 

2. Niềm tin rằng “thế giới blog” đã bão hòa.

Đọc rất nhiều blog bằng tiếng Việt và tiếng Anh, tôi có cảm giác bất kỳ chủ đề nào tôi nghĩ đến đều có người đã viết về nó. Hơn nữa, họ đều viết rất hay, ví dụ sinh động, trải nghiệm sâu sắc. Tôi không biết còn có điều gì để mình có thể viết? 

Hơn nữa, tôi vốn không phải người từng được đào tạo bài bản về nghề viết. Hầu hết các blogger nổi tiếng trên Internet mà tôi biết, đều có nhiều kiến thức và kinh nghiệm viết lách. Với một người viết nghiệp dư như tôi, liệu có hy vọng nào không?

Thật ngạc nhiên, khi tôi gom hết can đảm đăng những bài viết đầu tiên của mình lên facebook cá nhân, sau này là blog In Metime, những lời nhận xét tôi nhận được nhiều nhất là: “Uyên có cách viết rất mộc mạc, giản dị, và chân thật”. Nhiều người nói, dù câu chữ của tôi không bóng bẩy văn hoa, nhưng chính điều đó làm cho chúng trở nên hấp dẫn, khác biệt. 

Càng ngày càng nhận được nhiều hơn những phản hồi như vậy khiến tôi dần dần tự tin hơn vào ngòi bút của mình. Không những thế, tôi nhận ra rằng, cùng một vấn đề nhưng mỗi người có cách tiếp cận khác nhau, những trải nghiệm và tính cách khác nhau do đó nội dung không trùng lặp.

Thực ra, điều quan trọng đôi khi không phải là đặt câu hỏi “còn có gì cho tôi viết nữa không?”, mà “vấn đề này với góc nhìn của tôi có gì đặc biệt?”. 

3. Sự e ngại về dư luận. 

Thời điểm bắt đầu đặt những viên gạch đầu tiên của kênh nội dung, có lần tôi nhận được câu hỏi: “Uyên có lo lắng dư luận sẽ nghĩ gì về những bài blog của mình?” Dư luận ở đây bao gồm tất cả mọi người xung quanh: gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, bạn đọc…

Tôi đã ngay lập tức viết ra tới nửa trang giấy A4, gần như không cần dừng lại suy tính, bởi đó là những nỗi niềm đã thường trực trong đầu tôi từ rất lâu. 

Tôi sợ gia đình nói: “Sao mang chuyện của nhà đi kể hết với mọi người vậy?”.

Đồng nghiệp sẽ bảo: “Dạy đời thế?".

Mọi người ở công ty chỉ trích: “Đi làm vẫn có nhiều thời gian để viết blog à?”.

Tôi còn nỗi sợ có ai đó sẽ bình luận: “Viết không có gì hay, đọc phí thời gian”. 

…

Tôi thu mình, giấu kín niềm đa mê viết lách, một phần cũng vì những nỗi e ngại này, cho đến khi tôi tìm ra lời giải, đó là với mỗi nỗi sợ, tôi sẽ viết ra chi tiết trả lời cho ba câu hỏi:

Tôi có thể làm gì để phòng tránh những phán xét đó?

Nếu phải nhận phán xét đó, tôi sẽ xử lý như thế nào? 

Trong trường hợp đó, tôi tự thấy mình có vượt qua được không? 

Tôi nhớ, mình đã tạo một bảng excel nhiều dòng, ghi ra thật nhiều “kế hoạch giải quyết” nếu nỗi sợ ấy thực sự xảy ra… Sau khi có “kế hoạch”, tôi cảm thấy yên tâm hơn. Nhìn thẳng vào nỗi sợ, và vạch ra trước cách thức xử lý khiến tôi bớt lo lắng, e ngại. 

Nhưng sự thực là, suốt thời gian qua, tôi không gặp bất kỳ vấn đề gì! Thật bất ngờ!

Hầu hết mọi người đều dành cho tôi tình cảm yêu mến, phản hồi tích cực, và động viên tôi vượt qua bản thân để tiếp tục viết. Sự ủng hộ ấy như liều “thần dược”, khiến tôi dần dần vượt qua những ngập ngừng, lo lắng để tiếp tục tiến về phía trước với lòng biết ơn.

Có lẽ, đúng như nhà văn Mark Twain từng nói: “I am an old man and have known a great many troubles, but most of them never happened.” (Tạm dịch: Tôi là một người đã sống rất lâu, và tôi biết rất nhiều rắc rối. Nhưng hầu hết chúng đều chưa bao giờ xảy ra.)

NHỮNG BÀI HỌC SAU BA THÁNG LÀM BLOG.

Sau ba tháng xây dựng blog, trong đó có hơn hai tháng viết và đăng bài đều đặn, tôi nhận ra năm bài học quan trọng: 

Luôn viết chân thật: Bằng cách viết về những trải nghiệm, suy nghĩ, và quan điểm của mình sao cho thể hiện được gần nhất, thật nhất với Uyên của cuộc sống hàng ngày, tôi sẽ luôn tự tin về những gì mình đăng tải. 

Trân trọng sự khác biệt: Coi tất cả cuộc sống, quá khứ, hoàn cảnh của mình là chất liệu riêng, tạo nên sự khác biệt cho những câu chuyện kể. Tôi tin rằng, thành thật với những gì đã tạo nên con người mình, là cách tốt nhất để chạm tới trái tim người đọc. 

Kỷ luật viết là điều quan trọng: Tôi vẫn viết cho chính tôi, đúng với tính cách và trải nghiệm cá nhân mình; nhưng tôi hiểu, giờ đây còn viết cho bạn đọc. Nếu mong muốn có thể đem lại những bài viết giá trị cho cộng đồng, tôi cần viết một cách nghiêm túc, kỷ luật, và đặt ra cho mình những giới hạn về thời gian mà vẫn đảm bảo chỉn chu hết mức có thể. 

Luôn học hỏi không ngừng: Làm blog là khoảng thời gian khiến tôi thay đổi nhiều trong tư duy, và thói quen mà tôi vốn không ngờ tới. Phần nhiều những thay đổi đó đến từ việc tôi luôn học hỏi, từ huấn luyện viên, từ sách vở, và các kênh nội dung bổ ích. Blog là nơi ghi lại hành trình trưởng thành của tôi, nhưng những gì học hỏi được khi viết blog đã thực sự giúp tôi trưởng thành hơn. 

Thay đổi góc nhìn khi đánh giá về bài viết: Tôi nhớ có một lần trao đổi với Chi Nguyễn: “Làm sao để mình biết bài viết đã đủ hay? Có bao giờ Chi đọc lại và thấy bài viết không hay như mình tưởng?”. Sở dĩ có câu hỏi này là bởi chính tôi, sợ hãi cảm giác phải đánh giá chính bài viết của mình. Và, Chi đã đưa cho tôi một câu trả lời đáng giá, chân thực và hàm chứa nhiều trải nghiệm: “Uyên đừng đặt câu hỏi bài viết có hay không, chỉ cần tự hỏi: Bài viết của mình có mang lại giá trị cho người đọc không?”. 

Đúng vậy, nếu blog của tôi có ích cho ai đó, dù rất ít thôi, cũng đã đủ để tôi tiếp tục viết và kiên trì trên con đường sáng tạo nội dung. Câu trả lời này cũng đặt ra cho tôi một thử thách, đó là luôn nghĩ tới giá trị mình có thể mang tới cho độc giả. Những gì tôi viết xuất phát từ bản thân tôi, nhưng nếu không mang lại giá trị cho bất kỳ ai khác, thì rõ ràng sứ mệnh của bài viết ấy không phải là để xuất hiện trên blog In Metime. 

THAY LỜI KẾT.

Hành trình vừa qua đối với tôi giống như một chuyến du lịch, khởi đầu bằng háo hức, chạm tới những điều mới mẻ, đôi lúc gặp phải thử thách không ngờ tới. Phần thưởng tôi có được là trải nghiệm vô giá, những viên gạch đầu tiên của một công trình, và sự trưởng thành trong tôi. 

Những tháng ngày sắp tới trên con đường sáng tạo nội dung, tôi cũng không biết chắc những điều gì đang chờ đợi mình khám phá, nhưng điều chắc chắn tôi cảm nhận được, đó là lòng biết ơn đối với những người thầy, với bạn đọc, và với chính bản thân tôi. 

Cảm ơn bạn đã đọc tới những dòng cuối cùng của bài viết này. Cảm ơn bạn thật nhiều vì đã dành thời gian cho tôi và In Metime. Bạn chính là động lực để tôi viết mỗi ngày!

Và, nếu bạn cũng có niềm yêu thích viết, tôi cổ vũ bạn hãy bước qua ranh giới của vùng an toàn; dành cho bản thân một cơ hội để bắt đầu, và tận hưởng hành trình trưởng thành cùng những trang viết. Con đường ấy thú vị hơn nhiều so với những nỗi lo sợ, và tôi tin là bạn cũng sẽ cảm thấy giống như tôi vậy.  

Chúc bạn một ngày bình yên,

Tố Uyên.

Tôi nhớ những ngày đầu sau khi kết hôn, vợ chồng tôi thường cùng nhau đi hiệu sách. “Gu” của chồng tôi là những cuốn “non-fiction” (không hư cấu), loại sách hướng tới việc bồi đắp kiến thức, kỹ năng, hiểu biết cho một vấn đề nào đó, ví dụ như tài chính, chứng khoán, điều hành. Còn tôi, ngược lại, thường lang thang cả buổi ở khu vực… truyện thiếu nhi. Mặc dù đọc nhiều thể loại, nhưng những cuốn sách tôi thích nhất qua nhiều năm vẫn luôn là Anne tóc đỏ, Emily ở trang trại trăng non, Khu vườn bí mật, Lũ trẻ đường ray, Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên, Harry Potter... 

Ở nhà, chúng tôi chia giá sách mỗi người một khu vực, không động chạm. Cả hai đều cảm thấy không thể hiểu nổi những cuốn sách người kia say mê đọc có gì hay. Điều tốt nhất chúng tôi làm được lúc đó là thỉnh thoảng có chút càu nhàu, thắc mắc, nhưng không thực sự can thiệp vào sở thích của nhau. Nói đơn giản là sách của ai người ấy giữ gìn, đọc và tự… khen hay. 

Thấm thoắt đã hơn mười năm, tuy chưa phải quãng đường quá dài, nhưng cũng đủ để chúng tôi thay đổi thật nhiều điều. Và một trong số đó là quan niệm về đọc sách. Những ngày này, tôi đang đọc “Bí mật dot com” – giống như nhiều cuốn trước đó tôi đã đọc trên giá sách của chồng, và chồng tôi cũng vừa nói với con gái: “Bố mới download bộ Anne tóc đỏ về kindle  cho con đấy”. 

Trải qua một hành trình dài của sự mở lòng, thử nghiệm, tới thấu hiểu và yêu thích, chúng tôi đã tiếp cận với các thể loại sách của nhiều tác giả, nhiều phong cách khác nhau. Điều đó giúp chúng tôi có cái nhìn khách quan hơn về việc lựa chọn sách, tiếp cận thêm nhiều tri thức quý giá, không còn giữ định kiến của mình về bất kỳ thể loại nào.

Tôi đã thay đổi về tư duy đọc sách, không chỉ về thể loại mà còn lựa chọn thời điểm đọc với mỗi cuốn, và số lượng sách nên đọc. Bài viết dưới đây của tôi về ba sự thay đổi, hy vọng mang đến cho bạn thêm những góc nhìn mới về hoạt động thú vị và bổ ích này.

1. KHÔNG NÊN GIỮ ĐỊNH KIẾN VỀ THỂ LOẠI SÁCH.

Trước đây, tôi không có cảm tình với dòng sách self-help. Khởi nguồn từ cuốn Hạt giống tâm hồn; ban đầu tôi đọc ngấu nghiến, thấy rất thú vị và thấm thía. Nhưng đọc tới cuốn thứ hai, thứ ba, sự hào hứng nhạt dần. Mặc dù câu chuyện có khác nhau, thông điệp khác nhau, nhưng vẫn là những bài học cuộc sống được rút ra, cổ vũ phải nghĩ tốt, có mối quan hệ tốt với gia đình và tất cả mọi người. 

Tôi mượn tới cuốn thứ năm, chỉ đọc lướt rồi trả lại. Tôi thấy mệt mỏi khi liên tục phải đọc về những bài học, mệt mỏi thấy bản thân mình thật tệ, phải gắng sức quá nhiều mới mong tốt lên được. Tôi bắt đầu có những suy nghĩ tiêu cực hơn: “sống mà phải nghĩ ngợi nhiều thế này thì mệt lắm”, “tác giả chắc chỉ nói suông vậy thôi, kể chuyện cho hay ấy mà”…

Giờ nghĩ lại hồi cấp 2, tôi thấy mình thật trẻ con, thiển cận và thiếu hiểu biết. Nhưng đó là lăng kính của tôi lúc ấy, chưa có nhiều trải nghiệm để nhìn thấy những ý nghĩa sâu sắc của một cuốn sách. Tệ hơn, tôi bắt đầu gán nhãn không tốt cho tất cả những cuốn sách self-help, mặc định đó là dòng sách của “dạy dỗ”, “nói suông”, “không thực tế”. Sau này, tôi còn tự mở rộng hơn “phạm vi ghét” của mình, từ chối quan tâm tới bất kỳ cuốn sách non-fiction nào. Vâng, vì không thích Hạt giống tâm hồn, tôi ghét sách self-help, rồi đánh đồng tất cả các dòng sách non-fiction đều giống như vậy. Tôi chỉ đọc sách văn học với niềm tin duy nhất rằng thể loại đó mới có giá trị. 

Nếu được gặp cô bé Uyên của những ngày tháng ấy, tôi thật muốn… cho một cái véo tai thật đau vì sự ngốc nghếch của cô. Nhiều năm sau, khi đang sống giữa những bề bộn của áp lực, mệt mỏi, mất phương hướng, tôi bắt gặp một đầu sách thú vị trên giá của chồng: Sức mạnh của thói quen (tác giả Charles Duhigg). Đó chính là cuốn sách đập tan niềm tin của tôi về dòng sách non-fiction. Cho tới hôm nay, tôi đã đọc thêm rất nhiều những cuốn sách hay khác thuộc các thể loại “ngoài văn học”. Có thể nói, sự phát triển cá nhân của tôi những năm qua có đóng góp không nhỏ từ việc đọc sách, mà những cuốn non-fiction chiếm một phần lớn. 

Ngược lại, chồng tôi sau nhiều năm, cũng không còn thắc mắc vì sao giá sách của tôi nhiều sách văn học tới vậy, đặc biệt là văn học thiếu nhi. Anh đã hiểu những cuốn sách ấy thật trong trẻo, lạc quan, mang lại nguồn năng lượng tích cực và trong sáng. Hơn nữa, sách văn học giúp nâng cao khả năng diễn đạt, cảm thụ, và sự tinh tế trong cảm nhận về cuộc sống. Chồng tôi là người thường xuyên mua sách, đọc sách cùng con, tìm những bản sách điện tử cho con khi các bạn ấy lớn hơn. 

Nếu có định kiến về một thể loại sách, giống như cô bé Uyên của nhiều năm trước, tôi mong bạn sẽ đặt suy nghĩ ấy sang một bên, thử cầm lên một cuốn và khám phá.

Sự cởi mở, thoải mái khi lựa chọn với một niềm tin không hạn chế chính là bước đầu tiên để chúng ta tìm được những cuốn sách phù hợp. Thế giới của sách rộng lớn, mỗi góc đều ẩn chứa niềm vui và sự bất ngờ mà chúng ta không nên bỏ lỡ.

2. CẢM NHẬN VỀ MỘT CUỐN SÁCH CÓ THỂ SẼ THAY ĐỔI THEO THỜI GIAN. 

Ngày 15/3/2021, tôi đăng một tấm ảnh lên facebook, viết một bài rất dài cho riêng mình, mở đầu bằng những câu: “Đây chắc chắn sẽ là cuốn sách mình sẽ còn đọc lại nhiều lần, cuốn sách gối đầu giường, khiến mình thay đổi cách học tập và làm việc…”. Nghe thật ngọt ngào, tâm huyết, tràn đầy năng lượng tích cực. Thật khó tin, cách đó vài năm, tôi đã từng cầm lên chính cuốn sách ấy, không đọc nổi một nửa trước khi cất kỹ lên giá. Đó là cuốn “Deep Work – Làm ra làm, chơi ra chơi” (Cal Newport).

Khi mua quyển sách này, công việc của tôi còn khá nhẹ nhàng, không nhiều thử thách. Vì thế, các quan điểm, kinh nghiệm, hướng dẫn về làm việc tập trung, tăng cường chất lượng và tốc độ để nâng cao hiệu suất của tác giả không chạm tới những vấn đề tôi hiện có.  

Lần thứ hai tôi đọc cuốn sách của tác giả Cal Newport là năm 2021, ở một hoàn cảnh đã khác. Khi đó, tôi đang theo học chương trình thạc sỹ MBA, trong khi vẫn đi làm hàng ngày, chăm sóc gia đình với hai con nhỏ, đồng thời ôn thi thêm chứng chỉ chuyên môn và nâng cao trình độ tiếng Anh. Tôi sống trong sự mệt mỏi, quá tải. Cuốn sách “Deep work” (cùng với một số sách giá trị khác) trở thành kim chỉ nam, giúp tôi ra khỏi tình trạng căng thẳng bằng cách thay đổi tư duy làm việc, sắp xếp thời gian, và lựa chọn theo ưu tiên.

Một lý do khác khiến tôi thay đổi trong cảm nhận về cuốn sách này là bởi sau vài năm làm quản lý, tôi đã có trải nghiệm khác so với khi đang làm nhân viên. Người quản lý có nhiều trách nhiệm hơn, nhiều việc phải giải quyết thuộc về các vấn đề khác nhau cùng một lúc… Đặc điểm công việc thay đổi tạo nên trải nghiệm khác, khiến tôi đã tìm thấy những bài học quan trọng trong sách mà trước đó không có sự đồng cảm. 

Như vậy, mỗi cuốn sách sẽ có thời điểm phù hợp trong cuộc đời chúng ta. Có thể nó từng không phù hợp trong quá khứ, nhưng lại trở thành “cứu cánh” vào một lúc khác, khi ta đã có trải nghiệm gần gũi hơn với nội dung trong sách. Ngay cả một cuốn sách đọc lần đầu đã thấy thích, thấy hay, chúng ta vẫn có thể có cảm nhận sâu sắc hơn sau một thời gian đọc lại. Tôi thường xuyên ngỡ ngàng nhận ra những bài học mới khi đọc lại một cuốn sách cũ.

Hãy một lần mở lòng với những cuốn sách bạn đã từng đóng lại, bởi sự xuất hiện vào đúng lúc của “nó” sẽ đem lại một ý nghĩa khác.

3. ĐỌC NHIỀU KHÔNG BẰNG ĐỌC “CHẤT”.

Tôi ít tham gia các hội nhóm trên facebook, ngoại trừ có một nhóm biết nhau đã lâu trên một diễn đàn nhỏ. Một năm, mọi người bàn nhau lập kế hoạch năm mới, trong đó có mục học tập, phát triển bản thân. Tôi hùng hồn đặt mục tiêu: “Sẽ đọc 100 cuốn sách trong năm nay”. Thực ra mỗi năm tôi thường vẫn đọc khoảng vài chục cuốn bởi ngày nào cũng dành thời gian cho sách. Nhưng thành thực mà nói, con số 100 kia là tôi có chút “bệnh thành tích”. Khi ấy, tôi cảm thấy đọc nhiều mới tốt, hết cuốn nọ sang cuốn kia, đọc sách như thể… chạy chỉ tiêu vậy. Tôi không có ý “đua” hay “khoe” với ai, tôi khi ấy chỉ muốn tự hào với chính mình.

Nhưng rồi, sau nhiều năm đọc sách, càng ngày càng học được những điều hay về cách đọc, tôi nhận ra mình đã không còn quan tâm đến những con số như vậy nữa. Đọc bao nhiêu sách mỗi năm không quan trọng; cốt yếu là lựa chọn những cuốn sách phù hợp, tập trung đọc để nắm được điều tác giả muốn truyền tải; đồng thời có những liên hệ tới công việc, cuộc sống, các vấn đề của mình và tìm cách áp dụng những gì đã học được trong sách vào cuộc sống. 

Tôi có ba cách để nâng cao hiệu quả khi đọc sách:

Thứ nhất: Số lượng sách đọc trong cùng một khoảng thời gian tối đa chỉ nên là hai cuốn; trong đó một cuốn non-fiction, cuốn còn lại (nếu có) là sách văn học, tản văn, hồi ký. Bạn không nên đọc hai cuốn sách có nhiều kiến thức cùng một lúc vì sẽ làm giảm khả năng cảm nhận và áp dụng những giá trị từ đó. 

Thứ hai: Đọc chủ động. Luôn cầm theo bút khi đọc sách, gạch chân những câu từ hay, ghi thêm những cảm nhận, suy nghĩ của cá nhân trước những quan điểm hoặc thông tin tác giả cung cấp. Đây là điều thú vị nhất khi đọc sách, vừa tăng sự tập trung, giúp lưu lại cảm nhận nội dung trong sách, lại không bỏ lỡ những ý tưởng vụt đến trong quá trình đọc.

Thứ ba: Tổng kết sau khi đọc. Sau khi khép lại mỗi cuốn sách, tôi ghi lại cho mình 3 bài học quan trọng nhất, 2 điều cần làm ngay, 1 điều cần bỏ ngay. Có thể viết luôn vào cuối sách, vào một cuốn sổ riêng, hoặc đăng lên facebook ở chế độ riêng tư. Tôi mới học được điều này từ một người thầy của mình và thực sự cảm thấy giá trị khi áp dụng với những cuốn sách gần đây. Cách tổng kết này giúp tôi nhanh chóng áp dụng kiến thức đã đọc được, có tác dụng ngay vào cuộc sống và đặc biệt, giúp tôi ghi nhớ nội dung sách trước khi chuyển sang cuốn tiếp theo. 

THAY LỜI KẾT.

Tôi vừa “kể” lại với bạn về một hành trình đến với sách, lựa chọn, đọc sách, và áp dụng kiến thức từ sách vào cuộc sống của mình. Tư duy đọc sách của tôi đã thay đổi rất nhiều trong thời gian qua khi tôi có thêm những trải nghiệm mới, trưởng thành hơn, và học được nhiều hơn.

Tôi tặng bạn một câu nói tôi rất thích từ cuốn sách nằm trong câu chuyện tôi kể, cuốn “Deep work”: “Nếu dành thời gian và tâm sức cho các hoạt động có tác động nhỏ, nghĩa là bạn đang lấy đi thời gian dành cho các hoạt động có tác động lớn” (Cal Newport).

Cần chọn ra một hoạt động có tác động lớn nhất đến cuộc sống của tôi, trải dài, xuyên suốt, thì đó chính là đọc sách. Tôi mong bạn tận hưởng hành trình riêng của mình với những cuốn sách hay; bạn sẽ chứng kiến bánh xe cuộc đời mình thay đổi tích cực hơn mỗi ngày nhờ học hỏi, trải nghiệm, và áp dụng từ việc đọc sách.  

Cùng chủ đề về sách, nếu thấy hứng thú bạn có thể đọc thêm một bài viết khác của tôi về ba cuốn sách quan trọng nhất tôi đã đọc năm 2022. 

Chúc bạn một ngày bình yên,

Tố Uyên.

* Một số bài viết cùng chủ đề:

Ba cuốn sách quan trọng nhất tôi đã đọc năm 2022

Kinh nghiệm để tìm ra những cuốn sách phù hợp

Năm 2022 là một năm thật đặc biệt, một năm có nhiều thay đổi đối với tôi: Tốt nghiệp chương trình thạc sỹ MBA, chinh phục chứng chỉ cuối cùng trong bộ ba chứng chỉ cao nhất về quản lý dự án và trở thành nữ PM (project manager – quản lý dự án) đầu tiên tại Việt Nam làm được điều này. Cũng là năm tôi bắt đầu đưa những bài viết cá nhân “ra ánh sáng” bằng việc bắt tay vào xây dựng blog In Metime. 

Tôi của năm 2022 có nhiều sự khởi đầu trong công việc chuyên môn, cuộc sống và những dự án cá nhân. Có rất nhiều lý do để tạo nên những thay đổi ấy nhưng một điều không thể phủ nhận được là ảnh hưởng từ những cuốn sách tôi đã đọc vô cùng quan trọng. Trong bài viết này, tôi chia sẻ với bạn về ba cuốn sách đặc biệt đó - ba cuốn đã tạo ảnh hưởng sâu sắc, làm thay đổi tư duy, và trở thành động lực để tôi đưa ra những quyết định của mình.

Tôi không có ý định viết bài review sách, tôi chỉ muốn chia sẻ nội dung chính, cảm nhận của tôi và những bài học lớn nhất tôi có được từ ba cuốn sách “gối đầu giường” trong năm qua.  

1. AI CHỨ KHÔNG PHẢI THẾ NÀO (Dan Sullivan & Benjamin Hardy)

“Who not How – Ai chứ không phải thế nào” viết về một tư duy xuyên suốt, đó là việc thay đổi câu hỏi của chúng ta mỗi khi đối mặt với một vấn đề cần giải quyết. Thay vì tự hỏi: “Làm thế nào để giải quyết việc này”, câu hỏi đúng, hiệu quả và thiết thực hơn sẽ là: “Ai có thể giúp tôi giải quyết việc này?”.

Tác giả sử dụng nhiều ví dụ thực tế từ những doanh nhân, người thành công, người có tầm ảnh hưởng trên thế giới làm dẫn chứng, khiến cuốn sách trở nên gần gũi, chân thực, có khả năng truyền cảm hứng mạnh mẽ. Một sự thực rất thú vị là ngay cả việc viết cuốn sách này cũng minh họa cho tư duy “Who not how”, khi chính Benjamin Hardy mới là người thực sự viết toàn bộ nội dung sách dựa trên ý tưởng của chuyên gia đào tạo lãnh đạo Dan Sullivan. 

Một người bạn nói về “Who not how”, và tôi đã đọc liên tục trong ba buổi tối, tôi thực sự bị cuốn hút bởi có quá nhiều điều khiến tôi ngỡ ngàng mà trước đây tôi không hề nghĩ đến.

Từ trước đến nay tôi bị “đóng đinh” với niềm tin rằng nỗ lực, “đổ mồ hôi sôi nước mắt” cực nhọc là những cái giá bắt buộc phải trả để đạt được điều gì đó. Bởi vậy, khi cần làm việc gì, phản xạ của tôi là tìm hiểu và mày mò để tự làm. Cuốn sách này đã “bật sáng” nhiều góc từng ăn sâu bén rễ trong tư duy của tôi. Trước đây, tôi đã không hiểu rằng “bằng cách tự làm mọi thứ, bạn sẽ bỏ lỡ sự tăng trưởng không thể lường trước được. Bạn đầu tư vào các Who, sử dụng thời gian và nỗ lực của mình vào các hoạt động có tác động cao hơn”.

Tôi thực sự ngạc nhiên

khi đọc đến câu: “Bạn không thể có được sự tự do về tiền bạc cho đến khi bạn đạt được sự tự do về thời gian”. Điều này hoàn toàn ngược lại với niềm tin vốn có của tôi. Muốn tự do về tiền, thì phải được tự do về thời gian. Lâu nay tôi vẫn cho rằng, việc duy nhất nên làm là tập trung vào việc kiếm tiền, với hy vọng một ngày nào đó khi đã tự do về tiền, sẽ có tự do về thời gian. Tôi thường xuyên dùng thời gian của mình để đánh đổi lấy tiền mà không suy tính giữa giá trị thời gian của chính mình với những gì nhận được. 

Nếu chỉ được chọn một câu trích dẫn hay nhất, quan trọng nhất, có thể tóm lược toàn bộ nội dung từ cuốn sách, tôi chọn câu: 

“Khi bạn truyền đạt những gì bạn muốn với thế giới, tầm nhìn của bạn sẽ được hình thành và giống như một chiếc ô tô mà bạn có thể dễ dàng phát hiện giữa hàng trăm chiếc xe, bạn sẽ có thể tìm thấy người Who hỗ trợ phù hợp. Thật vậy, những người phù hợp sẽ tìm thấy bạn”. 

2. NGƯỜI DÁM CHO ĐI (Bob Burg và John David Mann)

Mỗi lần đọc lại, tôi thấy mình phát hiện ra thêm nhiều điều thú vị. Sách viết về hành trình một chàng thanh niên học đều đặn mỗi tuần với mong muốn thay đổi thực tại. Trong khi cậu rất nóng lòng muốn trở thành một người bán hàng xuất sắc, thầy giáo lại chỉ cho cậu những hành động đơn giản, dường như không liên quan tới việc bán hàng, và yêu cầu cậu thực hiện ngay lập tức… Một cuốn sách mỏng, câu chuyện tưởng chừng đơn giản nhưng khiến tôi nghiền ngẫm nhiều ngày. 

Kể từ sau khi đọc cuốn sách “Nhà giả kim”, tôi mới bắt gặp một câu chuyện ngắn gọn, súc tích, hấp dẫn, lại hàm chứa nhiều triết lý và bài học như cuốn “Người dám cho đi” này.

Bài học đầu tiên đến bởi một từ quan trọng trong tiêu đề: từ “dám” – dám cho đi. Vì sao “cho đi” lại cần nhiều dũng khí tới như vậy? Thực ra, bài học về sự cho đi tôi từng gặp đâu đó, trong những cuốn sách, video, bài nói chuyện. Ai cũng hiểu “cho đi” là làm một việc tốt, nhưng trong suy nghĩ của nhiều người, nó chỉ dừng ở mức độ là làm việc thiện giúp người, để lại chút ơn đức cho cuộc đời. Thậm chí khi cho đi, có lẽ trong lòng đã ít nhiều thầm nghĩ về sự báo đáp. 

Khi đọc cuốn sách, bài học đầu tiên của tôi chính là ở từ “dám”, rằng cho đi thực sự cần hiểu biết, cần cho đúng chỗ, đúng đối tượng, với sự nhiệt thành không tính toán. Nếu làm điều tốt cho ai đó mà trong lòng đã nghĩ đến khả năng người đó liệu có nhớ ơn báo đáp giúp đỡ mình trong tương lai không, thì sự cho đi ấy chỉ thuần túy là một cuộc trao đổi đầy toan tính. Trước đây tôi từng nghe có người nói câu này khi đưa tay giúp đỡ người khác: “Đời còn dài, giúp được gì thì giúp, biết đâu sau này lại phải nhờ anh ấy/chị ấy”. Đọc “Người dám cho đi” tôi hiểu rằng, sự cho đi đúng nghĩa là không nghĩ đến chiều ngược lại. Cứ hết lòng chia sẻ, giúp đỡ, rồi sự đáp đền sẽ đến từ đâu đó không ai đoán trước được, mà thực ra, cũng không cần đoán để làm gì.

Bài học thứ hai, giải đáp cho câu hỏi vẫn lấn cấn trong lòng tôi từ rất lâu về “quy mô” của sự giúp đỡ. Tôi luôn muốn giúp đỡ các bạn trẻ về kinh nghiệm phấn đấu trong ngành công nghệ bởi tôi từng gặp rất nhiều trắc trở và khó khăn khi tìm kiếm người dẫn dắt. Thực tế tôi cũng đã trao đổi, huấn luyện trực tiếp cho một số bạn. Nhưng không hiểu sao tôi cảm thấy đó chưa phải cách làm đúng, đó không phải quy mô mà tôi muốn; và kết quả không tương xứng với công sức cũng như kỳ vọng của tôi.

Đây chính là đáp án: “Quy luật bù đắp - Thu nhập của bạn được quyết định bởi số người bạn phục vụ và cung cách bạn phục vụ họ”. Hãy khoan nghĩ đến thu nhập là tiền, chỉ bàn đến thu nhập ở cảm giác thỏa mãn, xứng đáng của bản thân về những gì đã giúp đỡ được người khác, quy luật này chính là kim chỉ nam mà tôi đang tìm kiếm. Tôi cần mở rộng phạm vi ảnh hưởng và số lượng người phục vụ. Nghĩa là cùng công sức và thời gian như thế, thay vì tôi chỉ ngồi riêng được với một bạn, thì tôi có thể truyền đạt kinh nghiệm và kiến thức của tôi tới thật nhiều người.

Những bài viết trên blog In Metime chính là kết quả của suy nghĩ này, tôi mong muốn đem kinh nghiệm và những bài học mình có được trên hành trình gây dựng sự nghiệp ra giúp đỡ nhiều bạn trẻ đang gặp khó khăn như tôi đã từng. 

Bài học sâu sắc thứ ba mà tôi nhận được là: “Quy luật sống thật - Món quà quý nhất bạn có thể cho người khác chính là bản thân bạn”. Khi bắt đầu manh nha kế hoạch xây dựng các kênh nội dung, tôi chưa biết sẽ viết gì, bởi những bài học giá trị nhất về cuộc sống đã có rồi, rất nhiều người giỏi giang hơn tôi đã nói về nó. Vậy tôi sẽ viết gì? Làm sao để người đọc chú ý đến tôi giữa vô vàn những người làm sáng tạo nội dung khác mà (tôi cho rằng) đều giỏi và thú vị hơn tôi nhiều?

Cho tới khi đọc cuốn sách này, tôi đã có thể khẳng định rằng: Điều đặc biệt nhất, thú vị nhất, gần gũi nhất, chắc chắn nhất mà tôi có thể dành cho cộng đồng của tôi, chính là bản thân tôi. Câu chuyện cuộc đời tôi, trải nghiệm riêng mà tôi có, con đường sự nghiệp đặc biệt mà tôi đã trải qua, là những điều thu hút nhất và có ích nhất cho độc giả. Tôi vốn nghĩ mình là một người bình thường, cuộc đời tôi không có gì đặc biệt để đưa vào trang viết. Nhưng giờ đây tôi không còn nghĩ như vậy nữa. Tôi cũng đã có những tháng ngày đầy nỗ lực, mạnh mẽ bước qua nhiều biến cố, tôi từng vượt lên khó khăn bầm dập. Tôi có quyền tự hào về những gì mình đã làm được, và hoàn toàn tự tin để mang những điều ấy đến cho độc giả. Biết đâu ở ngoài kia có ai đó đang rơi vào tình cảnh ít nhiều giống tôi, họ sẽ tìm được một chút đồng cảm, động viên, một vài gợi ý, để vượt qua và bước tiếp. 

Đây là một cuốn sách đáng giá mà tôi tin rằng dù đã đọc hết một lượt, tôi mới chỉ cảm nhận được một phần nhỏ bé mà thôi. Trong hành trình sắp tới của mình, tôi sẽ còn trở lại với cuốn sách nhỏ này nhiều lần, bởi vì một điều đơn giản, hành trình ấy chính là con đường trở thành “người dám cho đi” mà tôi đã lựa chọn. Tôi có dám không? Tôi từng không, nhưng bây giờ là có, chắc chắn có!

Rồi một ngày nào đó, ở đâu đó trên hành trình này, khi nhìn lại, tôi tin mình sẽ tự hào vì những gì tôi đã cho đi, cái cách tôi cho đi. Sự cho đi của tôi có thể đã động viên, tiếp thêm sức lực cho những ai đó đang cần... Quan trọng hơn, tôi hiểu rằng, sống vì những điều lớn hơn sẽ khiến tôi sẽ không bao giờ phải nuối tiếc. 

3. 7 CHIẾN LƯỢC THỊNH VƯỢNG VÀ HẠNH PHÚC (Jim Rohn)

Tác giả Jim Rohn đã khiến tôi ngỡ ngàng ngay từ khi đọc những dòng đầu tiên: “Thiết lập mục tiêu là lúc bạn đang đi những bước đầu tiên tiến về phía phát triển kiểu cuộc đời mà bạn luôn mơ ước nhưng lại không bao giờ tin rằng nó sẽ xảy đến…”. Ồ! Đó chính là tôi. Tôi có nhiều ước mơ, nhưng hầu hết đều rất mơ hồ. Không phải vì tôi không thể làm cho nó rõ ràng hơn, mà bởi tôi không dám. Tôi vẫn luôn không tin rằng tôi sẽ đạt được. Tôi để mọi ước mơ ngoài tầm với, không dám kéo lại gần mà xem cho thật rõ. Hóa ra, giới hạn mà tôi tự đặt ra cho bản thân lại nhiều đến vậy. 

Tác giả còn nói một cách đầy thú vị về thiết lập mục tiêu: “Lý do thực sự của việc thiết lập mục tiêu là để thu hút bạn trở thành người có đủ các phẩm chất cần thiết để hoàn thành chúng. Khi một ai đó đã trở thành triệu phú, điều ít ý nghĩa nhất là những gì họ có. Điều quan trọng nhất là những gì họ đã trở thành”. Tôi đã từng nghĩ, ước gì có triệu đô rơi xuống đầu theo một vận may nào đó, và tôi trở thành triệu phú. Nhất định tôi sẽ gìn giữ, đầu tư, làm cho tiền sinh sôi. Nhưng thật ra, nếu có tiền rơi xuống cho tôi vào lúc ấy, tôi cũng chẳng giữ được, và cuộc đời tôi không thay đổi vì : “Thu nhập hiếm khi vượt ngoài sự phát triển cá nhân”.

Điều thứ ba tôi thấy ấn tượng trong cuốn sách, là gợi ý của tác giả về sự sáng tạo, về cơ hội: “Bạn cần một ý tưởng lớn để thay đổi cuộc đời tôi? Hiếm khi ý tưởng đó xuất hiện từ hư không. Nhưng nếu bạn kiên trì tìm kiếm kiến thức mà tôi cần, ý tưởng đúng sẽ xuất hiện trên con đường bạn đi, thường là vào lúc bạn ít ngờ nhất”. Tôi thấy mình tương đồng với quan điểm này; chỉ có điều tôi chưa thực sự có cách thức phù hợp để ghi lại đúng lúc tất cả những ý tưởng vụt qua đầu. Tôi không tin rằng chỉ trông chờ vào cảm hứng - thứ thỉnh thoảng mới có - là cách tốt nhất để mang thành công đến. Ngược lại, tôi tin vào sự rèn luyện kỹ năng hàng ngày, dù đó là kỹ năng viết, kỹ năng sáng tạo hay kỹ năng quản lý . 

Ba bài học quý tôi có được từ cuốn sách: 

Thứ nhất, nếu ngay từ đầu đã không thể cho phép bản thân mình mơ ước, niềm tin sẽ không tới, và hiển nhiên không bao giờ chạm tới được ước mơ. Những việc cần làm và những may mắn cần gặp để đạt được mơ ước có rất nhiều, nhưng nếu chính tôi không dám nghĩ tới, thì ngay cánh cửa đầu tiên đã không thể mở ra.

Thứ hai, mỗi ngày là một mảnh ghép, nếu ta chỉ nhìn vào một ngày, một tháng sẽ không nhận ra nhiều ý nghĩa, nhưng nếu ghép đúng, và đi theo một tầm nhìn rõ ràng, thì bức tranh tổng thể sẽ là một tuyệt tác. Mỗi ngày của tôi chỉ là một mạnh nhỏ, không có hình thù rõ ràng, những vệt màu này có vẻ không theo quy luật; nhưng với định hướng rõ ràng và kiên trì, sau rất nhiều ngày, tôi sẽ có được bức tranh như ý.

Thứ ba, đừng cân nhắc quá kỹ với những khoản tiền nhỏ, nhất là để bạn đổi lại chất lượng cuộc sống. Bởi điều đó có thể hình thành, nuôi dưỡng cả một phong cách và thái độ với cuộc sống của bạn.

THAY LỜI KẾT

Hy vọng bạn sẽ thích những chia sẻ trên đây về ba cuốn sách quan trọng nhất tôi đã đọc trong năm 2022. Tôi viết bài này bởi muốn ghi lại những suy nghĩ và xúc cảm của mình. Tôi thấy mình thật hạnh phúc nếu bạn tìm thấy sự đồng cảm và thú vị với bất kỳ dòng trích dẫn, suy nghĩ, hay ý tưởng nào ở đây.

Chúc bạn một ngày bình yên,

Tố Uyên.

* Một số bài viết cùng chủ đề:

Tôi đã thay đổi tư duy đọc sách như thế nào?

Kinh nghiệm để tìm ra những cuốn sách phù hợp